Postiwyd ar 24 Mawrth 2026 gan Rachel Johns
Mae addysgeg gynhwysol yn iterus, yn adfyfyriol ac yn canolbwyntio ar newid. Nid yn unig y mae’n gofyn i ni gefnogi myfyrwyr unigol, ond hefyd i gwestiynu'r systemau a'r arferion sy'n llunio eu profiad. Ym mhob rhan o addysg uwch, mae sgyrsiau am gynhwysiant yn fwyfwy seiliedig ar syniadau o gydraddoldeb a chyfiawnder cymdeithasol. Mae hyn yn golygu cydnabod nad yw ein hamgylcheddau dysgu yn bodoli mewn gwactod, fel y cyfryw. Maen nhw’n adlewyrchu strwythurau cymdeithasol ehangach sy'n rhoi mantais i rai myfyrwyr ac yn gadael eraill ar y cyrion. Nid byrdwn addysgeg gynhwysol, felly, yw cynnig cefnogaeth yn unig; y bwriad yw dylunio proses ddysgu sy’n fwriadol yn tarfu ar annhegwch ac yn ehangu cyfleoedd i gymryd rhan mewn modd ystyrlon. I gydweithwyr ym Mhrifysgol Caerdydd, mae llawer o'r meddylfryd hwn yn gysylltiedig â'r gwaith ar Feddylfryd Cynhwysol a drafodir ym Mhecyn Cymorth Datblygu Addysg Caerdydd, sy'n ein gwahodd i feddwl am amrywiaeth, anghydraddoldeb a braint, ac i gydnabod ein rôl wrth lunio profiadau dysgu tecach. Mae addysgeg gynhwysol yn dechrau gyda chwestiwn syml ond pwerus: I bwy mae'r dysgu hwn wedi'i gynllunio - a phwy y gallai ei eithrio'n anfwriadol? Yn ymarferol, mae addysgeg gynhwysol yn cynnwys gwneud penderfyniadau dylunio sy'n rhagweld gwahaniaethau ac yn lleihau rhwystrau strwythurol. Gall hyn olygu: Ystyried amrywiaeth i fod yn fantais academaidd, gan dynnu ar gefndiroedd a phrofiadau amrywiol myfyrwyr i gyfoethogi trafodaethau a chyd-adeiladu gwybodaeth. Dylunio proses ddysgu, wedi'i ategu gan egwyddorion Dylunio Cyffredinol ar gyfer Dysgu (UDL), sy'n caniatáu sawl ffordd o ymwneud, ymateb a chyfrannu – gan gydnabod bod cymryd rhan yn cael ei siapio gan nifer o ffactorau gwahanol fel hyder, diwylliant, iaith, anabledd, a phrofiadau addysgol blaenorol. Strwythuro cwricwlwm sy'n herio rhagfarn, mynd i'r afael â thangynrychiolaeth (e.e. mewn rhestrau darllen ac astudiaethau achos), ac archwilio'n feirniadol sut mae gwybodaeth yn cael ei chynhyrchu. Creu amgylcheddau dysgu cyson, rhagweladwy, lle mae disgwyliadau'n glir, mae deunyddiau yn hygyrch ac ar gael ymlaen llaw, a lle mae gan fyfyrwyr ddewis o ran sut maen nhw'n ymwneud â gweithgareddau dysgu. Mae'r syniadau hyn yn pwysleisio bod addysgeg gynhwysol yn berthynol yn y pen draw; y nod yw sut rydyn […]
