Cyswllt Caerdydd, Pam Prifysgolion?

Mae Prifysgolion yn achub, newid a chyfoethogi bywydau

Ymchwilydd ieithyddol yw’r Athro Alison Wray a’i ffocws yw sut mae cyfathrebu â phobl sy’n dioddef o ddementia

Professor Alison Wray with Sir Tony Robinson

Gall gwaith ymchwilydd academaidd fod yn unig a llafurus: darllen; meddwl; ymchwilio; ysgrifennu. Mae’r cyfan yn werth chweil pan welir effaith gadarnhaol ein hymchwil y tu hwnt i’r Byd Academaidd a gallem ddweud “Rwy’n gwneud gwahaniaeth go iawn”.

Mae rhywun yn datblygu dementia bod 3 munud yn y DU. Mae Prifysgol Caerdydd yn ymateb i’r her drwy waith gwirioneddol ysbrydoledig ym maes Geneteg a Niwrowyddoniaeth. Er hynny, mae’n dod i’r amlwg bod angen mynd i’r afael â chyflyrau o’r fath o gyfeiriadau gwahanol. Mae fy ngwaith i yn Ysgol Saesneg, Cyfathrebu ac Athroniaeth Prifysgol Caerdydd yn dangos bod modd cael effaith gadarnhaol ar ddementia gan ddefnyddio dulliau gwahanol i’r Gwyddorau Biolegol.

Mae cyfathrebu yn gallu peri llawer o ofid i’r 850,000 o bobl sy’n dioddef o ddementia yn y DU. Gallent fod yn ddryslyd ac yn aflonydd wrth iddynt golli eu cof. Gall fod yn rhwystredig iawn i’r rheiny sy’n ceisio cael sgwrs gyda nhw. Mae fy ngwaith ar gyfathrebu â phobl sy’n dioddef o ddementia wedi dangos bod newidiadau bach iawn yn gallu gwneud gwahaniaeth enfawr.

Mae yna ambell beth ymarferol y gellir gwneud, fel awgrymu pwy ydych chi a beth rydych chi’n ceisio ei gyflawni, bod yn amyneddgar, yn bwyllog a dangos empathi yn gallu bod yn bwerus iawn ac yn gallu ysgafnhau’r rhyngweithio gyda phobl sy’n dioddef o ddementia.

Yn ddiweddar, cefais y pleser o fynd i stiwdio recordio gyda Syr Tony Robinson (Hon 2012), a recordiodd y sain ar gyfer dwy ffilm wedi’u hanimeiddio a wnes i ar gyfathrebu â phobl â dementia.

Mae ymchwil glinigol mewn geneteg a thriniaethau cyffuriau yn hanfodol, ond weithiau mae’r datblygiadau mwyaf sy’n effeithio profiadau bywyd yn cael eu gwneud drwy newid ein ffordd o feddwl. Mae prifysgolion yn darparu awyrgylch unigryw ar gyfer casglu syniadau er mwyn ymgymryd â phrif heriau cymhleth ein hoes.

Darllenwch yr erthygl nesaf am Pam Prifysgolion?:
Mae Prifysgolion yn ysgogi twf economaidd ledled y byd

Hefyd yn y gyfres:

Cardiff Connect, Why Universities?

Universities are for saving, changing and enriching lives

Professor Alison Wray is a linguistics researcher focusing on ways of communicating with those with dementia.

Professor Alison Wray with Sir Tony Robinson

An academic researcher’s work can be lonely hard graft: reading; thinking; investigating; writing. So it’s rewarding when our work has tangible benefits beyond academia and we can say “I’m making a real difference”.

In the UK, someone will develop dementia every 3 minutes. It’s a challenge Cardiff is responding to with truly inspirational work in genetics and neuroscience. It’s increasingly recognised, however, that such diseases need to be addressed from more than one direction. My work in Cardiff’s School of English, Communication and Philosophy demonstrates that there’s tremendous scope to make a positive impact on dementia beyond the bounds of biological sciences.

For the 850,000 people in the UK with dementia, communication can be stressful. Inability to lay down memories can leave them confused and agitated. It can also be enormously frustrating for the people conversing with them. But through my work on dementia communication, I’ve seen how small changes can make an enormous difference.

A few practical steps, like giving a person clues about who you are and what you’re trying to do, and being patient, calming and empathetic, can empower and ease interactions with people with dementia.

Recently I had the pleasure of going to a recording studio with Sir Tony Robinson (Hon 2012), who recorded the audio tracks for two animated films I’ve created on dementia communication.

Clinical research into genetics and drug treatments is crucial, but sometimes the biggest breakthroughs in people’s lived experiences come from a change in our thinking. Universities provide a unique environment for bringing ideas together so that we can meet the major, complex challenges of our time.

Read the next Why Universities article:
Universities are for powering worldwide economic growth

Also in this series: