Skip to main content

AHRC, Ysgol y Gyfraith a Gwleidyddiaeth

Creu Cysyniadau a Chefnogi Arweinyddiaeth Merched

8 Mawrth 2026
Graphic illustration of girls from a variety of backgrounds sitting on a bench

Ar Ddiwrnod Rhyngwladol y Menywod (8 Mawrth), rydym yn tynnu sylw at y prosiect hwn a ariannwyd gan AHRC IAA ar arweinyddiaeth merched ac actifiaeth bob dydd.

Gan weithio gyda Plan International a chymunedau ar draws sawl gwlad, arweiniodd Dr Rosie Walters ddadansoddiad o ymchwil gyfranogol hirdymor, gyda chyfraniadau gan Hannah Colpitts-Eliott, i roi lleisiau merched yn y blaen mewn sgyrsiau ymchwil a pholisi.

Wedi’i ariannu gan Gyngor Ymchwil y Celfyddydau a’r Dyniaethau, trwy Ymchwil ac Arloesi’r DU, ym Mhrifysgol Caerdydd. Plan International UK

Dangosodd dadansoddiad Dr Walters fod 83% o’r merched a gafodd eu hastudio wedi cael eu cam-drin yn gorfforol am gwestiynu normau rhywedd.

Er gwaethaf hyn, roedd llawer yn dangos ymrwymiad i greu newid cymdeithasol drwy gyfrwng arferion gwleidyddol anffurfiol. Cynhyrchodd y tîm adroddiad technegol yn rhoi sylw i sut roedd merched yn gweithredu bob dydd, gan annog awdurdodau’r llywodraeth, arweinwyr cymunedol a darparwyr addysg i feithrin amgylcheddau sy’n galluogi merched i greu newid.

Mae gan Brifysgol Caerdydd bartneriaeth hirdymor â Plan International, elusen fyd-eang i blant, sy’n cefnogi merched mewn dros 80 o wledydd sy’n wynebu anghydraddoldeb yn eu bywyd bob dydd. Mae Dr Rosie Walters wedi gweithio’n agos â’r sefydliad ers 2019, gan ddadansoddi’r data a gasglwyd mewn astudiaeth deunaw mlynedd o 143 o ferched mewn naw gwlad, a helpu i lunio eu gwaith rhaglennu a pholisi.

Arweiniodd cyllid IAA at allu penodi Swyddog Polisi ac Effaith, Hannah Colpitts-Eliott, a wnaeth ddatblygu gweminarau ar y cyd â Dr Walters ar gyfer Plan International.

Roedd y rhain yn egluro’r amodau sy’n galluogi gweithgarwch gwrthwynebu bob dydd y merched. Mae’r gweminarau a’r adroddiad yn cael eu defnyddio i lunio rhaglenni ac eiriolaeth Plan International, gan gryfhau’r gefnogaeth i ferched a meithrin cydraddoldeb rhywedd mewn cymunedau yn fyd-eang.