Y tu hwnt i gyhoeddi gan garcharorion: llenyddiaeth llawr gwlad er cyfiawnder ym
2 Chwefror 2026
I nodi Wythnos Genhedlaethol Adrodd Stori, wnaeth Dr Joey Whitfield datblygu y prosiect hwn a ariannwyd gan Cyfrif Sbarduno Effaith (IAA) yr Cyngor Ymchwil y Celfyddydau a’r Dyniaethau (AHRC), ati i gefnogi pobl yr effeithir arnynt gan garcharu, diflaniad a thrais y wladwriaeth ym Mecsico i ysgrifennu llyfrau newydd ar y cyd a’u cyhoeddi’n annibynnol. Roedd yn galluogi pobl i fynegi a chael carthu’n emosiynol, haeru gwerth diwylliannol, cymdeithasol a gwleidyddol eu hysgrifennu yn ogystal â chodi eu llais gerbron y byd cyhoeddi a sefydliadau cyfiawnder.

Mae’r prosiect, a ddatblygwyd gyda’r partneriaid cyhoeddi llawr gwlad Hermanas en la Sombra a Viento Cartonero, yn dangos effaith ddiwylliannol ymchwil a gefnogir gan Cyngor Ymchwil y Celfyddydau a’r Dyniaethau (AHRC), Ymchwil ac Arloesi’r DU, a Prifysgol Caerdydd. Cynhyrchwyd pedwar llyfr a ysgrifennwyd ar y cyd, ochr yn ochr â ffilm ddogfen fer a oedd yn cynnwys rhwydwaith ehangach o sefydliadau cymunedol, diwylliannol a chyfiawnder.
Roedd cyllid IAA yn golygu bod modd cynnal peilot amser-ddwys a oedd yn seiliedig ar ymddiriedaeth mewn cyd-destun cyfiawnder rhyngwladol cymhleth. Roedd yn cefnogi cyhoeddi ar y cyd a gwerthuso myfyriol, gan ganiatáu i’r prosiect ragori ar ei nodau gwreiddiol a dangos gwerth diwylliannol a chymdeithasol yr ysgrifennu hwn. Roedd hefyd yn sylfaen parhad, gan sicrhau cyllid dilynol uniongyrchol gwerth £40,000 gan y Cronfa Sialens Ymchwil Byd-Eang (GCRF)
- AHRC
- BBSRC
- Cydweithredu rhwng sefydliadau
- EPSRC
- ESRC
- MRC
- Ymgysylltu â'r Cyhoedd
- Yr Ysgol Daearyddiaeth a Chynllunio
- Yr Ysgol Deintyddiaeth
- Yr Ysgol Hanes, Archaeoleg a Chrefydd
- Yr Ysgol Meddygaeth
- Yr Ysgol Peirianneg
- Yr Ysgol Saesneg, Cyfathrebu ac Athroniaeth
- Yr Ysgol Seicoleg
- Ysgol Busnes Caerdydd
- Ysgol Pensaernïaeth Cymru
- Ysgol y Biowyddorau
- Ysgol y Gyfraith a Gwleidyddiaeth
- Gwneud parciau cymdogaeth yn gynhwysol i ferched yn eu harddegau a menywod ifanc yng Nghaerdydd
- COLIF: Cyflawni effaith trwy gydweithio rhwng sefydliadau
- Hybu ymddygiad cynaliadwy gan gefnogwyr mewn Chwaraeon: Cyd-greu Tystiolaeth ac Effaith
- Sut gall Cymru sicrhau mwy o fudd cyhoeddus o ddatblygiadau?
- Meithrin empathi tuag at anifeiliaid mewn perygl drwy weithdai ysgrifennu creadigol a darlunio