Skip to main content

AHRC, Yr Ysgol Saesneg, Cyfathrebu ac Athroniaeth

Meithrin empathi tuag at anifeiliaid mewn perygl drwy weithdai ysgrifennu creadigol a darlunio

22 Mehefin 2026
An example of some of the visual outcomes. A hand drawn picture of a watervole with handwritten text written across the body.

Yn ystod Wythnos Pryfed y Byd (22—28 Mehefin), rydyn ni’n tynnu sylw at ymchwil sy’n trin a thrafod sut y gall creadigrwydd helpu plant i ddeall pryfed a cholli bioamrywiaeth yn well.

Mae cyllid effaith gan Gyngor Ymchwil y Celfyddydau a’r Dyniaethau, a reolir gan Brifysgol Caerdydd, wedi galluogi’r prosiect hwn i ddatblygu gweithdai ysgrifennu creadigol a darlunio i feithrin eco-empathi tuag at bryfed.

 

Dan arweiniad Dr Christina Thatcher a Dr Lisa El Refaie, gweithiodd y prosiect gyda phartneriaid gan gynnwys Amgueddfa Genedlaethol Caerdydd, Buglife ac ysgolion lleol i ddatblygu adnoddau sy’n cyd-fynd â’r Cwricwlwm newydd i Gymru.

Mae bioamrywiaeth yn dirywio, gyda hyd at filiwn o rywogaethau mewn perygl o ddiflannu.
Mae llawer o anifeiliaid sydd mewn perygl yn cael eu hanwybyddu. Defnyddiodd y prosiect hwn ysgrifennu creadigol a darlunio i gynyddu ymwybyddiaeth o rywogaethau llai gweladwy. Gwnaeth gweithgareddau metafforau annog cyfranogwyr i ymgysylltu’n ddychmygus â’r rhywogaethau hyn, gan feithrin eco-empathi a dealltwriaeth ddyfnach o golli bioamrywiaeth.

Bu ymchwilwyr yn gweithio gyda chasgliadau Hanes Naturiol Amgueddfa Genedlaethol Caerdydd i ddylunio a chyflwyno gweithdai creadigol, gan gyfuno arsylwi manwl, ysgrifennu a darlunio. Datblygwyd y gweithgareddau hyn yn becyn cymorth ymarferol. Yna sicrhaodd y prosiect gyllid IAA ychwanegol i ehangu’r gwaith hwn i ysgolion cynradd, gan addasu’r dull i ganolbwyntio ar rywogaethau pryfed lleol a gweithio gydag athrawon a phartneriaid ledled Caerdydd.

 

Gwnaeth cyllid IAA alluogi’r gwaith o ddatblygu a phrofi dull creadigol o ymgysylltu cynulleidfaoedd â cholli bioamrywiaeth, mewn partneriaeth ag Amgueddfa Genedlaethol Caerdydd.

 

 

Yn hollbwysig, cefnogodd lwybr o weithgarwch peilot i gyllid ychwanegol, gan ganiatáu i’r prosiect ehangu i ysgolion a gweithio gyda phartneriaid gan gynnwys Tîm Cwricwlwm Cyngor Caerdydd, Tîm Ehangu Cyfranogiad Prifysgol Caerdydd a’r elusen gadwraeth Buglife. Mae hyn wedi cefnogi datblygiad adnoddau sy’n cyd-fynd â’r Cwricwlwm newydd i Gymru.