Meithrin empathi tuag at anifeiliaid mewn perygl drwy weithdai ysgrifennu creadigol a darlunio
22 Mehefin 2026
Yn ystod Wythnos Pryfed y Byd (22—28 Mehefin), rydyn ni’n tynnu sylw at ymchwil sy’n trin a thrafod sut y gall creadigrwydd helpu plant i ddeall pryfed a cholli bioamrywiaeth yn well.
Mae cyllid effaith gan Gyngor Ymchwil y Celfyddydau a’r Dyniaethau, a reolir gan Brifysgol Caerdydd, wedi galluogi’r prosiect hwn i ddatblygu gweithdai ysgrifennu creadigol a darlunio i feithrin eco-empathi tuag at bryfed.
Dan arweiniad Dr Christina Thatcher a Dr Lisa El Refaie, gweithiodd y prosiect gyda phartneriaid gan gynnwys Amgueddfa Genedlaethol Caerdydd, Buglife ac ysgolion lleol i ddatblygu adnoddau sy’n cyd-fynd â’r Cwricwlwm newydd i Gymru.

Mae bioamrywiaeth yn dirywio, gyda hyd at filiwn o rywogaethau mewn perygl o ddiflannu.
Mae llawer o anifeiliaid sydd mewn perygl yn cael eu hanwybyddu. Defnyddiodd y prosiect hwn ysgrifennu creadigol a darlunio i gynyddu ymwybyddiaeth o rywogaethau llai gweladwy. Gwnaeth gweithgareddau metafforau annog cyfranogwyr i ymgysylltu’n ddychmygus â’r rhywogaethau hyn, gan feithrin eco-empathi a dealltwriaeth ddyfnach o golli bioamrywiaeth.

Bu ymchwilwyr yn gweithio gyda chasgliadau Hanes Naturiol Amgueddfa Genedlaethol Caerdydd i ddylunio a chyflwyno gweithdai creadigol, gan gyfuno arsylwi manwl, ysgrifennu a darlunio. Datblygwyd y gweithgareddau hyn yn becyn cymorth ymarferol. Yna sicrhaodd y prosiect gyllid IAA ychwanegol i ehangu’r gwaith hwn i ysgolion cynradd, gan addasu’r dull i ganolbwyntio ar rywogaethau pryfed lleol a gweithio gydag athrawon a phartneriaid ledled Caerdydd.
Gwnaeth cyllid IAA alluogi’r gwaith o ddatblygu a phrofi dull creadigol o ymgysylltu cynulleidfaoedd â cholli bioamrywiaeth, mewn partneriaeth ag Amgueddfa Genedlaethol Caerdydd.

Yn hollbwysig, cefnogodd lwybr o weithgarwch peilot i gyllid ychwanegol, gan ganiatáu i’r prosiect ehangu i ysgolion a gweithio gyda phartneriaid gan gynnwys Tîm Cwricwlwm Cyngor Caerdydd, Tîm Ehangu Cyfranogiad Prifysgol Caerdydd a’r elusen gadwraeth Buglife. Mae hyn wedi cefnogi datblygiad adnoddau sy’n cyd-fynd â’r Cwricwlwm newydd i Gymru.

- AHRC
- BBSRC
- Cydweithredu rhwng sefydliadau
- EPSRC
- ESRC
- MRC
- Ymgysylltu â'r Cyhoedd
- Yr Ysgol Daearyddiaeth a Chynllunio
- Yr Ysgol Deintyddiaeth
- Yr Ysgol Hanes, Archaeoleg a Chrefydd
- Yr Ysgol Meddygaeth
- Yr Ysgol Peirianneg
- Yr Ysgol Saesneg, Cyfathrebu ac Athroniaeth
- Yr Ysgol Seicoleg
- Ysgol Busnes Caerdydd
- Ysgol Pensaernïaeth Cymru
- Ysgol y Biowyddorau
- Ysgol y Gyfraith a Gwleidyddiaeth
- Gwneud parciau cymdogaeth yn gynhwysol i ferched yn eu harddegau a menywod ifanc yng Nghaerdydd
- COLIF: Cyflawni effaith trwy gydweithio rhwng sefydliadau
- Hybu ymddygiad cynaliadwy gan gefnogwyr mewn Chwaraeon: Cyd-greu Tystiolaeth ac Effaith
- Sut gall Cymru sicrhau mwy o fudd cyhoeddus o ddatblygiadau?
- Meithrin empathi tuag at anifeiliaid mewn perygl drwy weithdai ysgrifennu creadigol a darlunio