Deall Lleoedd Cymru<\/u><\/strong> yw’r adnodd data a lansiwyd ym mis Hydref 2019. Mae’n cynnig data cadarn a chyson yn genedlaethol ar gyfer lleoedd yng Nghymru.<\/p>\n Pa wybodaeth sydd ar gael ar gyfer pob lle?<\/strong><\/p>\n Mae’r wefan yn cynnwys 308 o leoedd yng Nghymru sydd \u00e2 phoblogaeth o breswylwyr o 1,000 neu fwy, gan roi disgrifiad o bob lle. Ar gyfer 193 o’r lleoedd hyn, gyda phoblogaethau o 2,000 neu fwy o drigolion, mae hefyd yn darparu data manwl, sy’n cwmpasu:<\/p>\n Mae’r rhain yn endidau sy’n fuddiol i’r gymuned leol, gan gynnwys nifer yr ysgolion, ysbytai, swyddi, siopau a mannau gwyrdd, ac amser teithio i amrywiaeth o gyfleusterau gan drafnidiaeth breifat a chyhoeddus.<\/p>\n Mae’r rhain yn dangos symudiad pobl o un lle i’r llall, gan gynnwys llifoedd ar draws y ffin rhwng Cymru a Lloegr. Mae data llif Deall Lleoedd Cymru yn dangos patrymau cymudo, patrymau mudo a ‘theithiau’ dyddiol sy’n deillio o gofnodion ffonau symudol.<\/p>\n Mae’r rhain yn cynnwys nodweddion demograffig ac economaidd-gymdeithasol y gymuned leol, gan gynnwys metrigau sy’n dangos dosbarthiad oedran, ethnigrwydd, hunaniaeth genedlaethol, gweithgarwch economaidd a mesurau amddifadedd.<\/p>\n Beth am leoedd gyda llai na 2,000 o drigolion?<\/strong><\/p>\n Os nad yw lle yn ddigon mawr i’w gynnwys ymhlith y 193 o leoedd, gallwch weld y data gan ddefnyddio’r adnodd Mapiau Cymdogaeth<\/em>. Mae’r data hwn yn mapio data ar gyfer daearyddiaethau blociau adeiladu bach ar gyfer Cymru gyfan, gan roi mynediad at ddata ar gyfer ardaloedd ar wah\u00e2n i’r 193 o leoedd. Mae hyn hefyd yn caniat\u00e1u archwilio patrymau mewn llefydd mwy o faint, megis amrywiadau rhwng gwahanol rannau o Gaerdydd.<\/p>\n Dosbarthu a chymharu lleoedd<\/strong><\/p>\n Mae gwefan Deall Lleoedd Cymru yn defnyddio dau ddosbarthiad pwrpasol o leoedd yng Nghymru.<\/p>\n Dosbarthiad nodweddion cymunedol<\/em><\/p>\n Mae’r dosbarthiad nodweddion cymunedol yn cynnwys 16 math gwahanol o le yn seiliedig ar faint yr anheddiad a’r nodweddion demograffig ac economaidd-gymdeithasol mwyaf cyffredin. Gellir cymharu data rhwng lleoedd tebyg trwy ddefnyddio\u2019r adnodd Cymharu<\/em>\u2019r wefan, sy\u2019n cynnig cyfleoedd i gydweithredu, a rhannu strategaethau llwyddiannus, rhwng rhanddeiliaid lleoedd sy’n debyg eu natur.<\/p>\n Asesiad rhyng-berthnasoedd<\/em><\/p>\n Mae’r asesiad rhyng-berthnasoedd yn dangos pa mor ddibynnol yw un lle ar un arall ar gyfer darparu asedau cymunedol. Er enghraifft, a oes gan le ddigon o welyau ysbyty, meddygon teulu neu leoedd yn yr ysgol ar gyfer ei phoblogaeth breswyl, neu a oes angen iddo ddibynnu ar leoedd eraill i gynnig yr asedau hyn?<\/p>\n Yn rhan o’r asesiad rhyng-berthnasoedd, mae lleoedd wedi’u categoreiddio’n un o saith categori. Mae’r rhain yn amrywio o ddibynnu ar leoedd eraill, i gyd-ddibynnol, i annibynnol. Yn ogystal \u00e2’r dosbarthiad eang, mae Deall Lleoedd Cymru hefyd yn cynnig mynediad at y sgorau unigol ar gyfer pob math o ased, gan ganiat\u00e1u i randdeiliaid weld lle gall eu lle fod yn hunangynhaliol, a lle y gallai fod yn ddibynnol ar leoedd eraill.<\/p>\n Sut mae Deall Lleoedd Cymru wedi cael ei ddefnyddio?<\/strong><\/p>\n Ers ei lansio, mae Deall Lleoedd Cymru wedi derbyn dros 10,000 o ymweliadau. Mae rhanddeiliaid yn ei ddefnyddio i gael sylfaen dystiolaeth er mwyn helpu i wneud penderfyniadau.<\/p>\n Er enghraifft, mae Cyngor Tref yng Nghymru wedi defnyddio’r data, ochr yn ochr \u00e2’u gwybodaeth leol eu hunain i ddeall anghenion y gymuned leol i\u2019w helpu i ddyrannu cyllid i’r prosiectau a fyddai\u2019n elwa fwyaf.<\/p>\n Wrth s\u00f4n am eu defnydd o Deall Lleoedd Cymru, dywedodd y Swyddog Datblygu Cymunedol:<\/p>\n Os ydym yn trafod gwario arian cyhoeddus, mae angen i ni fod yn gwneud pethau’n iawn. Nid gwrando ar rywun sy\u2019n dweud, ‘Rwy’n meddwl’. Gallwn ddweud, \u2018Wel, mewn gwirionedd mae\u2019r data yn dangos i ni ein bod yn realistig.<\/strong><\/p>\n Gallai Deall Lleoedd Cymru hefyd chwarae rhan bwysig ym Mharc Ymchwil Gwyddorau Cymdeithasol (SPARK) newydd Prifysgol Caerdydd. Nod SPARK yw annog mwy o gydweithio rhwng ymchwil y gwyddorau cymdeithasol (gan gynnwys gwaith WISERD) a’n partneriaid yn y sector cyhoeddus, y sector preifat a’r trydydd sector i fynd i’r afael \u00e2’n heriau cymdeithasol mwyaf cymhleth. Rydym yn cydnabod mai rhan bwysig o hyn yw sut rydym yn cefnogi’r ecosystem dystiolaeth yng Nghymru, ac mae Deall Lleoedd Cymru yn cynnig platfform digidol mawr ei angen i gefnogi’r gwaith hwn.<\/p>\n\n
![\"\"](\"https:\/\/blogs.cardiff.ac.uk\/spark\/wp-content\/uploads\/sites\/597\/2021\/12\/Picture2-1.jpg\")
<\/figure>\n\n
\n
![\"\"](\"https:\/\/blogs.cardiff.ac.uk\/spark\/wp-content\/uploads\/sites\/597\/2021\/12\/Picture3-1.jpg\")
<\/figure>\n![\"\"](\"https:\/\/blogs.cardiff.ac.uk\/spark\/wp-content\/uploads\/sites\/597\/2021\/12\/Picture4-1.jpg\")
<\/figure>\n