{"id":291,"date":"2026-06-29T09:42:51","date_gmt":"2026-06-29T09:42:51","guid":{"rendered":"https:\/\/blogs.cardiff.ac.uk\/spark\/?p=291"},"modified":"2026-06-29T09:43:14","modified_gmt":"2026-06-29T09:43:14","slug":"chwarae-yn-yr-academi-beth-pe-baem-yn-cymryd-chwarae-o-ddifrif-yn-y-gwaith","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blogs.cardiff.ac.uk\/spark\/cy\/chwarae-yn-yr-academi-beth-pe-baem-yn-cymryd-chwarae-o-ddifrif-yn-y-gwaith\/","title":{"rendered":"Chwarae yn yr Academi: Beth pe baem yn cymryd chwarae o ddifrif yn y gwaith?"},"content":{"rendered":"

Pa r\u00f4l sydd gan chwarae yn ein bywydau proffesiynol?<\/strong><\/p>\n

Gall chwarae ein helpu i feddwl yn wahanol, cefnogi dysgu, meithrin cydweithio, a sbarduno llawenydd. Ac eto, mewn llawer o leoliadau prifysgol \u2013 yn aml wedi\u2019u llunio gan hierarchaethau cymhleth a diwylliannau sy\u2019n osgoi risg \u2013 gall chwarae deimlo allan o le, yn cael ei danbrisio, neu hyd yn oed yn anweledig.<\/p>\n

Archwilio chwarae mewn prifysgolion<\/strong><\/p>\n

Mae ymchwilwyr yn SPARK – Enrique Uribe Jongbloed (Canolfan yr Economi Greadigol) a Hayley Trowbridge (T\u00eem Hwb SPARK) wedi bod yn cydweithio \u00e2 chydweithwyr o brifysgolion Bryste ac Exeter i archwilio sut mae chwarae eisoes yn gweithredu (neu sut y gallai weithredu) o fewn prifysgolion. Ar \u00f4l cyfarfod ar raglen GW4 Crucible 2025 a sicrhau cyllid hadau, mae\u2019r t\u00eem wedi bod yn gofyn: sut mae pobl yn dod \u00e2 chwareusrwydd i\u2019w rolau \u2013 boed yn weladwy, yn gynnil, neu hyd yn oed yn ddirywiol? Beth mae chwarae\u2019n ei wneud yn bosibl mewn amgylcheddau a all weithiau deimlo\u2019n gyfyngedig gan strwythur, proses, neu bwysau?<\/p>\n

Yn yr astudiaeth gwmpasu hon, rydym wedi bod yn gweithio gyda staff prifysgol ar draws disgyblaethau a rolau i ddechrau ateb y cwestiynau hyn. Gan ddefnyddio dulliau creadigol a chyfranogol, nod y prosiect oedd adeiladu sylfaen dystiolaeth newydd a phrofi ffyrdd o drafod \u2013 ac ymarfer \u2013 chwarae yn y gweithle.<\/p>\n

Gweithdai chwarae ar waith<\/strong><\/p>\n

Un o’r prif ddulliau rydym wedi’u defnyddio yw’r ‘gweithdy chwarae’ (neu *playshop*): gweithdy ymarferol a chyfranogol sy’n cyfuno elfennau o chwarae a gweithdy traddodiadol. Yn gynnar yn 2026, cynhaliwyd gweithdai chwarae ym Mhrifysgolion Exeter, Caerdydd a Bryste. Ym Mhrifysgol Caerdydd, cynhaliwyd y gweithdy yn y Labordy Delweddu (Visualisation Lab) yn sbarc|spark. Cafodd y sesiwn ryngweithiol hon ei chyflwyno ar y cyd gan Enrique a Hayley, gan ddod \u00e2 10 aelod o staff Prifysgol Caerdydd \u00e2 diddordeb mewn chwarae ynghyd.<\/p>\n

Drwy ddefnyddio dulliau fel creu trosiadau, chwarae ystyrlon a theatr fforwm, mae’r gweithdai chwarae yn galluogi cyfranogwyr i archwilio sut mae chwarae’n amlygu ei hun yn eu gwaith a’u timau, ac i gael trafodaethau dwfn am ei ddefnyddiau a’i ddibenion posibl o fewn prifysgolion. Helpodd y technegau chwareus hyn i ddatgelu mathau o ddealltwriaeth na fyddent efallai’n dod i’r amlwg drwy drafodaeth gonfensiynol yn unig… Ac fe wnaethom ni gael hwyl hefyd!<\/p>\n

Awgrymiadau trafod penodol wedi’u cynnwys – Beth mae chwarae’n ei olygu i chi? Ydych chi’n chwarae yn eich bywyd proffesiynol – pam neu pam lai? Pwy sy’n cael chwarae mewn prifysgolion?<\/p>\n

O weithdai chwarae i allbynnau ymarferol<\/strong><\/p>\n

Gan ddefnyddio’r mewnwelediadau o’r gwahanol weithdai chwarae ac arolwg (ar agor i unrhyw un) sy’n casglu enghreifftiau pellach o chwarae, rydym wedi bod yn brysur yn gwneud rhai allbynnau cychwynnol sydd wedi’u cynllunio i wneud chwarae’n fwy gweladwy a defnyddiadwy mewn cyd-destunau proffesiynol.<\/p>\n

Hyd yn hyn, mae’r rhain yn cynnwys:<\/p>\n

\u2022 Canllaw a sleidiau Gweithdai Chwarae<\/a> (mynediad agored – fel y gallwch chi gynnal eich un eich hun!)
\n\u2022 Cwis “personoliaeth chwarae”<\/a>, wedi’i ysbrydoli gan ddibenion chwarae a nodwyd yn yr ymchwil a set o genadaethau chwarae a awgrymiadau cysylltiedig i roi cynnig arnynt mewn gwaith bob dydd
\n\u2022 Enghreifftiau o chwarae mewn prifysgolion<\/a>
\n\u2022 Allbynnau yn y Gymraeg\u00a0<\/a><\/p>\n

Beth nesaf?<\/strong><\/p>\n

Ar adeg pan fo llawer o sefydliadau’n ymgodymu \u00e2 chwestiynau ynghylch diwylliant, lles ac arloesedd, gall chwarae gynnig ffordd wahanol o ateb. Mae’r t\u00eem yn defnyddio’r gwaith cwmpasu hwn i adeiladu geirfa a fframwaith cychwynnol ar y cyd ar gyfer meddwl am chwarae mewn bywyd proffesiynol yn ehangach. I gael y wybodaeth ddiweddaraf am y gwaith hwn, ymweld yma.\u00a0<\/a><\/p>\n

Yma yn SPARK, bydd y syniadau a’r cenadaethau chwarae yn cael eu defnyddio yn ein gwaith ymchwil diwylliant ein hunain \u2013 gan gyfrannu at sesiynau ar gyfer y Gymuned Ymarfer Dulliau Ymchwil Creadigol ac Arloesol a’r rhaglen Chwarae gydag Ymchwil sydd ar ddod.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Pa r\u00f4l sydd gan chwarae yn ein bywydau proffesiynol? Gall chwarae ein helpu i feddwl yn wahanol, cefnogi dysgu, meithrin cydweithio, a sbarduno llawenydd. Ac eto, mewn llawer o leoliadau […]","protected":false},"author":7124,"featured_media":289,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[26,59],"tags":[],"class_list":["post-291","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-sbarcspark","category-spark"],"lang":"cy","translations":{"cy":291,"en":287},"meta_box":[],"pll_sync_post":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blogs.cardiff.ac.uk\/spark\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/291","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/blogs.cardiff.ac.uk\/spark\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blogs.cardiff.ac.uk\/spark\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blogs.cardiff.ac.uk\/spark\/wp-json\/wp\/v2\/users\/7124"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blogs.cardiff.ac.uk\/spark\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=291"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/blogs.cardiff.ac.uk\/spark\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/291\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":292,"href":"https:\/\/blogs.cardiff.ac.uk\/spark\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/291\/revisions\/292"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blogs.cardiff.ac.uk\/spark\/wp-json\/wp\/v2\/media\/289"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blogs.cardiff.ac.uk\/spark\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=291"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blogs.cardiff.ac.uk\/spark\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=291"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blogs.cardiff.ac.uk\/spark\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=291"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}