Ar 1 Gorffennaf 2024, fe wnaeth gr\u0175p ag arbenigedd amrywiol sydd am weld Prifysgol wrth-hiliol drafod creu \u2018labordy byw\u2019 newydd yma<\/p>\n
Daeth SPARK<\/a> (Parc Ymchwil y Gwyddorau Cymdeithasol) a MEAD<\/a> (y Gr\u0175p Ymchwil Ymfudo, Ethnigrwydd, Hil ac Amrywiaeth) \u00e2 phawb ynghyd, gan gynnwys ymchwilwyr y Brifysgol, staff y gwasanaethau proffesiynol a myfyrwyr doethurol gyda chynrychiolwyr o Lywodraeth Cymru a thri sefydliad partner, EYST (T\u00eem Cymorth Lleiafrifoedd Ethnig ac Ieuenctid Cymru)<\/a> (rhan o SPARK), Bawso<\/a> a Race Council Cymru<\/a>. Wedi\u2019i chefnogi gan gyllid Cronfa Diwylliant Ymchwil y Brifysgol, rhoddodd y sesiwn gyfle cychwynnol i drin a thrafod labordy byw sy\u2019n ymwneud \u00e2 gwrth-hiliaeth yn SPARK.<\/p>\n Roedd y sesiwn syniadau hon yn adeiladu ar gydberthnasau a oedd eisoes wedi\u2019u sefydlu drwy waith ar y cyd rhwng SPARK a MEAD, gan gynnwys digwyddiad yn arddangos ymchwil y Brifysgol a oedd yn berthnasol i\u2019w pholisi ar ethnigrwydd<\/a> ym mis Tachwedd 2023.<\/p>\n Mae pobl yn diffinio ac yn deall labordai byw mewn gwahanol ffyrdd yn y sector addysg drydyddol, ond yn eu hanfod maen nhw\u2019n cysylltu gweithgaredd academaidd sefydliad (ymchwil, addysgu a dysgu) \u00e2 phartneriaid nad ydyn nhw\u2019n academaidd, gan gynnwys gwasanaethau proffesiynol mewnol prifysgolion a busnesau allanol, sefydliadau\u2019r trydydd sector, cyrff cyhoeddus a grwpiau cymunedol, i geisio atebion i broblem ‘byd go iawn’ mewn lleoliad ‘bywyd go iawn’. Yn \u00f4l Higgins a Klein, 2011, mae labordai byw \u2018yn eu hanfod yn waith ar y cyd.\u2019<\/p>\n Mae Strategaeth newydd Prifysgol Caerdydd tuag at 2035 yn nodi ei bod am ddefnyddio ‘\u2026ein prifysgol yn ‘labordy byw’ i ddiffinio ein heriau ar y cyd a gweithio gyda\u2019n gilydd i geisio atebion.’\u00a0\u00a0 Mae yna nifer o labordai byw mewn prifysgolion a mannau eraill ledled y DU ac Ewrop (er enghraifft, gweler y Rhwydwaith Ewropeaidd o Labordai Byw<\/a>). Ymhlith eu manteision, caiff y canlynol eu nodi\u2019n aml: eu natur ‘agored’ a\u2019u bod yn canolbwyntio ar gyd-greu, eu potensial cryf i wireddu newid sylweddol a mynd i’r afael \u00e2 heriau cymhleth, eu gallu i ailddiffinio profiad dysgu myfyrwyr a chreu cyfleoedd gwerth chweil ar gyfer ymchwil a throsglwyddo gwybodaeth yn y byd go iawn i academyddion. Fodd bynnag, dydy\u2019r rhain ddim yn cynnwys labordy byw sy’n canolbwyntio ar wrth-hiliaeth.<\/p>\n Mae’r Sgwrs Fawr ar ddyfodol Prifysgol Caerdydd a’n Strategaeth newydd<\/a> yn cydnabod ‘nad yw’r model presennol ar gyfer prifysgolion bellach yn addas i’r diben’.\u00a0 Mae angen mynd i’r afael ar fyrder \u00e2’r ‘systemau a\u2019r diwylliannau sy\u2019n ymwneud \u00e2\u2019n gwaddol’ sydd wedi’u gwreiddio yn ein sefydliad drwy ddod yn ‘brifysgol wrth-hiliol’.\u00a0 Mae hyn yn sylfaenol i’r math o brifysgol y dylen ni fod, a\u2019r hyn rydyn ni\u2019n dymuno ei fod.<\/p>\n Mae\u2019r Athro Emmanuel Ogbonna<\/a> o Ysgol Busnes y Brifysgol a Ronald Roberts<\/a> yn ein hatgoffa bod gwrth-hiliaeth yn adeiladu ar ymrwymiad i Gydraddoldeb, Amrywiaeth a Chynhwysiant ond yn mynd y tu hwnt iddo<\/em>:<\/p>\n \u2018Nod cyfle cyfartal yw ceisio sicrhau bod unigolion yn cael cyfle cyfartal i gymryd rhan neu \u2018gystadlu\u2019 drwy brosesau sy’n trin pawb yn deg neu mewn ffordd debyg. Mae amrywiaeth a reolir yn disgrifio camau gweithredu bwriadol i hyrwyddo prosesau i gynnwys pobl o gefndiroedd gwahanol. Mae gwrth-hiliaeth yn mynd y tu hwnt i’r ddau ddull hyn drwy weithredu mewn modd penodol ac ymwybodol i wrthsefyll a mynd i’r afael \u00e2 hiliaeth systemig a sefydliadol.\u2019 (Roberts, 2021: 2)<\/p>\n Mae hyn yn hollbwysig i Brifysgol Caerdydd, ac i holl sefydliadau a chyrff cyhoeddus Addysg Uwch Cymru, sydd wedi\u2019u hysgogi ers tro gan brofiad byw o anghydraddoldebau a gwahaniaethu sydd wedi\u2019u gwreiddio, ac a gafodd sylw yn fwy diweddar yng Nghynllun Gweithredu Llywodraeth Cymru tuag at Gymru wrth-hiliol. Mae ein Profost a\u2019n Dirprwy Is-ganghellor, yr Athro Damian Walford Davies, yn siarad am y rheidrwydd brys hwn a\u2019r cyfraniad y gallai labordy byw sy\u2019n ymwneud \u00e2 gwrth-hiliaeth ei wneud:<\/p>\n ‘Un o\u2019n nodau yw gwneud Prifysgol Caerdydd yn sefydliad gwrth-hiliol. Dyma un o’r elfennau nad ydyn nhw\u2019n agored i drafodaeth. Mae gwrth-hiliaeth wedi’i wreiddio yn ein strategaeth sefydliadol newydd ac yn ein Cynllun Cydraddoldeb Strategol nesaf. Mae cyflawni’r nod hwn yn gofyn i ni wneud pethau’n wahanol, a dyma’n union y bydd y ‘labordy byw’ newydd hwn yn ein helpu i’w gyflawni. Bydd yr wybodaeth sy\u2019n deillio o’r fenter hon yn cefnogi sefydliadau eraill ledled Cymru a’r byd i gymryd camau pwysig i fod yn wrth-hiliol. Mae’r fenter newydd hon yn enghraifft wych o Brifysgol Caerdydd yn creu gwybodaeth newydd ar y cyd i greu byd gwell ar gyfer cenedlaethau’r dyfodol.’<\/p>\n O’n sesiwn syniadau, rydyn ni wedi dechrau mapio’r hyn y gallai labordy byw sy\u2019n ymwneud \u00e2 gwrth-hiliaeth ganolbwyntio arno, gan gynnwys pedair cydran ‘graidd’ ein prifysgol, hynny yw, ymchwil, addysgu ac addysg, arferion sefydliadol ac ymgysylltu dinesig. Rydyn ni hefyd wedi dechrau trafodaeth ar sut y gallai labordy byw ei hun fod yn wrth-hiliol, o ran ei greu a’i ddyluniad, ei natur a sut mae\u2019n gweithredu.\u00a0 Dyma drafodaeth bwysig i’w chael i sicrhau bod yr hyn a wnawn a sut rydyn ni\u2019n mynd ati\u2019n cyd-fynd ag arfer gwrth-hiliol.<\/p>\n Diolch yn fawr i bawb sydd wedi cymryd rhan hyd yn hyn yn y broses o lunio syniadau ar gyfer y Labordy Byw Gwrth-hiliaeth \u2013 dyma ymdrech ar y cyd o bob rhan o’r Brifysgol a\u2019n partneriaid cymunedol ac rydyn ni wrthi\u2019n datblygu’r labordy \/ mae’n brosiect cydweithio parhaus.<\/p>\n Yr Athro Sin Yi Cheung, SocSi<\/p>\n Uzo Iwobi, Cyngor Hil Cymru<\/p>\n Princess Onyeanusi, Cyngor Hil Cymru<\/p>\n Wanjiku Mbugua, BAWSO<\/p>\n Anaer Yeerjiang, myfyriwr doethuriaeth (SocSi)<\/p>\n Kemba Hadaway-Morgan, myfyriwr doethuriaeth (SocSi)<\/p>\n Usha Ladwa-Thomas, Llywodraeth Cymru ac Arloeswr Preswyl SBARC<\/p>\n Heledd Jenkins, Uned Gwahaniaethau Cydraddoldeb, Llywodraeth Cymru<\/p>\n Venice Cowper (Canolfan Cydraddoldeb, Amrywiaeth a Chynhwysiant)<\/p>\n Shabnam Ali (Canolfan Cydraddoldeb, Amrywiaeth a Chynhwysiant)<\/p>\n Yr Athro Chris Taylor, SBARC<\/p>\n Dr Anna Skeels, SBARC<\/p>\n Dr Hayley Trowbridge, SBARC<\/p>\n Selima Bahadur (EYST)<\/p>\n Dr Sofia Vougioukalou (CARE)<\/p>\n Noam Devey, Datblygiad Sefydliadol a Staff<\/p>\n Yr Athro Helen Williams, Yr Academi Dysgu ac Addysgu<\/p>\n Mae ein camau nesaf yn cynnwys sesiwn gweithgor mewnol ym mis Awst, gan ganolbwyntio ar ddylunio labordy byw, ymgorffori’r labordy byw yng Nghynllun Gweithredu Blwyddyn Un Cynllun Cydraddoldeb Strategol y Brifysgol a datblygu ein strategaeth adnoddau, gan gynnwys cynigion ar gyfer cyllid sydd eisoes wedi\u2019i nodi.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Ar 1 Gorffennaf 2024, fe wnaeth gr\u0175p ag arbenigedd amrywiol sydd am weld Prifysgol wrth-hiliol drafod creu \u2018labordy byw\u2019 newydd yma Daeth SPARK (Parc Ymchwil y Gwyddorau Cymdeithasol) a MEAD […]","protected":false},"author":6987,"featured_media":65,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[],"tags":[],"class_list":["post-63","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry"],"meta_box":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blogs.cardiff.ac.uk\/research-culture\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/63","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/blogs.cardiff.ac.uk\/research-culture\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blogs.cardiff.ac.uk\/research-culture\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blogs.cardiff.ac.uk\/research-culture\/wp-json\/wp\/v2\/users\/6987"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blogs.cardiff.ac.uk\/research-culture\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=63"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/blogs.cardiff.ac.uk\/research-culture\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/63\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":78,"href":"https:\/\/blogs.cardiff.ac.uk\/research-culture\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/63\/revisions\/78"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blogs.cardiff.ac.uk\/research-culture\/wp-json\/wp\/v2\/media\/65"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blogs.cardiff.ac.uk\/research-culture\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=63"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blogs.cardiff.ac.uk\/research-culture\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=63"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blogs.cardiff.ac.uk\/research-culture\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=63"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}