Buddsoddi mewn adferiad ôl-bandemig

Posted on 3 Mawrth 2021 by Peter Rawlinson

Bydd Campws Arloesedd Caerdydd yn fagnet ar gyfer adferiad ôl-bandemig. Yn y pen draw, bydd ymchwilwyr gwyddorau cymdeithasol, entrepreneuriaid, arweinwyr busnes, cynghorwyr proffesiynol, academyddion a myfyrwyr yn creu, profi a magu mentrau newydd ac yn meithrin partneriaethau yn adeilad sbarc|spark. Bydd yn gartref i SPARK – Parc Ymchwil Gwyddorau Cymdeithas cyntaf y byd – lle
Read more


Trawsnewid gwasanaethau gofal llygaid yng Nghymru

Posted on 2 Mawrth 2021 by Peter Rawlinson

Mae partneriaeth arloesol i ddod ag apwyntiadau gofal llygaid critigol yn agosach at gartrefi cleifion wedi helpu i drawsnewid y gwasanaethau yng Nghymru. Ym mis Rhagfyr 2019, roedd bron i 115,000 o gleifion sydd mewn perygl o golli golwg anadferadwy yn aros am apwyntiad llygad mewn ysbyty yng Nghymru. Dyma optometrydd o Brifysgol Caerdydd, Sharon Beatty yn esbonio sut mae optometryddion y Stryd Fawr, clinigwyr a Llywodraeth Cymru yn cydweithio i leihau’r baich ar ysbytai.  “Mae poblogaeth sy’n heneiddio yn ogystal â’r risgiau sy’n gysylltiedig â chlefydau fel diabetes yn rysáit ar gyfer pwysau cynyddol ar wasanaethau gofal llygaid. Yn ôl yn 2019, roedd rhestrau aros am apwyntiadau llygaid yn cynyddu – gyda thua 38% o’r rhai ar y rhestr eisoes y tu hwnt i’w dyddiad targed ar gyfer apwyntiad.  Nid oedd modd ehangu capasiti’r ysbytai, felly roedd yn rhaid i ni ddod o hyd i ffyrdd newydd o weithio. Trwy Gyflymydd Arloesedd Clinigol Prifysgol Caerdydd, buom yn cydweithio ag Accelerate, sy’n helpu arloeswyr yng Nghymru i roi syniadau ar waith ym maes iechyd a gofal.  Llwyddodd y rhaglen i ddarparu strwythur clir, partneriaid ac amserlen a allai ein helpu i newid pethau – yn gryno, fe wnaethant ein rhoi mewn cysylltiad â’r bobl iawn a allai gefnogi prosiect i sefydlu model clinigol chwyldroadol.  Arweinir Accelerate gan Ganolfan Gwyddorau Bywyd Cymru ar y cyd â Phrifysgol Caerdydd (Cyflymydd Arloesedd Caerdydd), Prifysgol Abertawe a Phrifysgol Cymru y Drindod Dewi Sant.  Yn hytrach na darparu cyllid neu grantiau, mae’r rhaglen yn cynnig cyfle i fanteisio ar arbenigedd academaidd, dealltwriaeth drylwyr o ecosystem y gwyddorau bywyd, a’r cyfleusterau diweddaraf sydd eu hangen ar arloeswyr ac entrepreneuriaid i wireddu eu syniadau, a dyna’n union roedd ei angen arnom ni.  Gyda diolch i gefnogaeth Llywodraeth Cymru, mae Bwrdd Iechyd Prifysgol Caerdydd a’r Fro wedi datblygu fframwaith gwasanaeth lle mae optometryddion cofrestredig y Stryd Fawr yn cymryd rheolaeth ganiataol dros gleifion golwg risg uchel dynodedig. Mae defnyddio technoleg ddelweddu o’r radd flaenaf, meddalwedd bwrpasol a chofnodion cleifion electronig yn caniatáu i gleifion gael profion yn eu practis optometreg lleol. Mae delweddau a chanlyniadau yn cael eu huwchlwytho er mwyn eu hadolygu gan ymgynghorydd.   Mae’r gweithredoedd wedi cael eu mapio a’u monitro gan fy nghydweithiwr Angharad Hobby, optometrydd a chydymaith ymchwil, a fu’n asesu sut i leddfu pwysau ar wasanaethau offthalmoleg trwy ofal cymunedol. Fel rhan o’r prosiect, cynhaliodd Ms Hobby ymchwil ar brofiadau cleifion ac ymarferwyr i lywio penderfyniadau’r dyfodol ynghylch darparu gofal llygaid yng Nghymru.  Yn ei gyfanrwydd, mae Trawsffurfio Gwasanaethau Gofal Llygaid Cymru yn cefnogi cyfres o wasanaethau peilot newydd i reoli hyd at 9,000 o gleifion dynodedig ar draws pum maes gofal: Glawcoma (atgyfeiriadau newydd a dilynol); Dirywiad Macwlaidd Gwlyb yn gysylltiedig ag Oed; Retinopathi Diabetig a Damweiniau Llygaid Brys.  Mae’r cynllun yn sicrhau cymaint o fanteision: lleihau amseroedd aros, mabwysiadu technolegau newydd, cynyddu capasiti gofal eilaidd i asesu a rheoli cleifion gofal llygaid, sgiliau newydd a hyfforddiant cymhwysedd ar gyfer optometryddion annibynnol, cysylltiadau agosach â gofal eilaidd a allai arwain at ddarpariaeth gwasanaethau ychwanegol gan fentrau optometreg. Yn ogystal, mae wedi cysylltu arbenigedd Prifysgol Caerdydd yn fwy â gofal llygaid yn y gymuned a bydd yn arwain at gyhoeddiadau a adolygir gan gymheiriaid a cipolwg newydd ar economeg iechyd mewn gofal offthalmig.   Cyfrannodd y Cyflymydd Arloesedd Clinigol at brosiect TECSW trwy helpu i nodi a chefnogi nifer o themâu allweddol. Mae’r rhain yn cynnwys cwmpas a gallu cynyddol optegwyr y stryd fawr, hyrwyddo ehangu’r diwydiant a chyfleoedd cyflogaeth; arloesi trwy system newydd wedi’i hintegreiddio’n ddigidol, defnyddio adnoddau lleol, lleihau amseroedd aros ac ymweliadau ag ysbytai a theithio; yn ogystal â hyrwyddo setiau sgiliau cynyddol ar draws y proffesiwn optometreg, gan ddefnyddio’r offer a’r TG diweddaraf.   Yng ngeiriau Sali Davis, Prif Weithredwr Optometreg Cymru, mae’r prosiect cyfan wedi “tynnu sylw at y gwahaniaeth mae cleifion yn gweld pan fydd gofal yn cael ei ddarparu’n agosach at adref, yn y gymuned a sut y gellir defnyddio sgiliau optometryddion gofal sylfaenol orau i geisio rhoi profiad gofal iechyd da i’r claf.”   Yn y dyfodol, credwn y gallai’r dechnoleg arwain at arallgyfeirio parthau iechyd a gofal cymdeithasol eraill gan ddefnyddio cofnodion e-gleifion i ysgogi cydweithredu yn y dyfodol rhwng partneriaid masnachol, academaidd, trydydd sector a chlinigol gyda’r potensial i gyflwyno ein model ar draws GIG Cymru.”  Sharon Beatty, Ysgol Optometreg a Gwyddorau’r Golwg, Prifysgol Caerdydd  
Read more


Modest Trends yn cael effaith fyd-eang

Posted on 22 Chwefror 2021 by Peter Rawlinson

Mae busnes Rifhat Qureshi (BSc 1999, Strategaeth Fusnes ac Entrepreneuriaeth 2020-) Modest Trends yn cynnig dillad amrywiol a chynaliadwy i fenywod sy’n gwisgo mewn ffordd sy’n cyd-fynd â’u meddylfryd ysbrydol yn ogystal â’u harddull. Yma, mae’n sôn am ei chenhadaeth i alluogi eraill i fod yn ddinasyddion mentrus, a gwneud yn siŵr bod arferion moesegol
Read more



Datblygiadau goleuedig   

Posted on 11 Chwefror 2021 by Peter Rawlinson

Bu i rwystrau 2020 ysgogi gwyddonwyr ledled y byd i oresgyn heriau. Er gwaethaf sefyllfaoedd gweithio cyfyngedig, mae arbenigwyr yn Sefydliad Lled-ddargludyddion Cyfansawdd (ICS) Prifysgol Caerdydd wedi cael diweddglo llwyddiannus i’r flwyddyn, gan arddangos eu gallu i brosesu nifer o haenau lled-ddargludyddion cyfansawdd 6″ i gwsmer yn ôl y fanyleb, ac ar amser. Dyma Gyfarwyddwr
Read more


Dam yn byrlymu yn amlygu’r angen am ymwybyddiaeth o newid yn yr hinsawdd   

Posted on 8 Chwefror 2021 by Peter Rawlinson

Mae argae’r penwythnos diwethaf yng ngogledd India wedi arwain at golli bywyd, eiddo a seilwaith wedi’i ddifrodi. Ymchwydd o ddŵr o rewlif Himalayan i ffwrdd argae yn ei lwybr yng nghyflwr Uttarakhand. Mae’r drasiedi’n tynnu sylw at y perygl o ddamnio afonydd yn erbyn melinau wedi’u chwyddo gan newid yn yr hinsawdd. Mae Dr Abid Mehmood wedi bod yn archwilio
Read more


Chwilio am gariad trwy gerddoriaeth?

Posted on 1 Chwefror 2021 by Peter Rawlinson

Myfyriwr o Brifysgol Caerdydd yn dechrau busnes newydd POM i greu cysylltiadau ystyrlon trwy rannu cariad at gerddoriaeth.  Yma, mae’r sylfaenydd a’r Prif Swyddog Gweithredol, Vihan Patel (BSc Econ) yn amlinellu’r trobwynt yn ei yrfa pan wrthododd gynnig am swydd, ynghyd â’i daith entrepreneuraidd i godi £250,000 – llai na blwyddyn ar ôl graddio. “Daeth
Read more


Ysgogi Arloesedd

Posted on 25 Ionawr 2021 by Peter Rawlinson

Wythfed gynhadledd flynyddol prif symposiwm Sefydliad Catalysis Caerdydd ar-lein yn parhau i ddenu siaradwyr gorau y byd academaidd a diwydiannol. Cyfarwyddwr y Sefydliad, yr Athro Duncan Wass, yn amlinellu llwyddiant y digwyddiad diweddar.  “Mae wedi bod yn uchafbwynt calendr Sefydliad Catalysis Caerdydd ers amser maith. Mae Cynhadledd Flynyddol CCI yn denu arbenigwyr o bob cwr o’r byd. Rydyn ni’n cwrdd fel arfer am ddeuddydd, ac yn mwynhau darlithoedd, cinio a chyflwyniadau gan ymchwilwyr ym Mhrif Adeilad y Brifysgol, ynghyd â chinio penodol i ddiolch i’n cydweithwyr am eu cefnogaeth barhaus.  “Er gwaethaf heriau’r pandemig, parhaodd ein digwyddiad yn 2021 i gyfuno arbenigedd academaidd a chymwysiadau diwydiannol. Fe wnaeth tua 120 o westeion fewngofnodi i’n sesiynau ar-lein dros ddau hanner diwrnod.   Ymhlith ein siaradwyr o fri roedd yr Athro Ben Davies FRS, Prifysgol Rhydychen. Amlinellodd ffocws ei grŵp ymchwil ar ddealltwriaeth gemegol a datblygu swyddogaeth biomoleciwlaidd, gyda phwyslais ar garbohydradau a phroteinau.  Ac roedd yn hyfryd croesawu’r Athro Nora de Leeuw yn ôl i Gaerdydd, er yn rhithiol. Yn arbenigwr mewn cemeg gyfrifiadurol, bu Nora yn Rhag Is-Ganghellor Rhyngwladol ac Ewrop yng Nghaerdydd, cyn ymuno â Phrifysgol Leeds fel Deon Gweithredol cyntaf y Gyfadran Gwyddorau Ffisegol a Pheirianneg.  Rhannodd yr Athro Regius John Bower, Prifysgol Lerpwl, fewnwelediadau ei grŵp ymchwil i gatalysis synthesis organig, tra rhoddodd Dr Alfred Hass gipolwg hynod ddiddorol i ni ar waith HTE – cwmni o’r Almaen sy’n arbenigo mewn arbrofi trwybwn uchel.   Gellir crynhoi’r neges gyffredinol, drawiadol, a mwyaf pleserus o ddigwyddiad eleni mewn un gair: cynnydd. Yn ystod y cyfnod anodd yma, mae gwyddonwyr catalytig yn parhau i wneud cynnydd ac yn awyddus i rannu eu canlyniadau. Rwy’n credu bod hyn yn dangos gwytnwch ymchwilwyr yn y CCI ac yn ehangach, hyd yn oed o dan yr amgylchiadau mwyaf heriol.  Rydyn ni wrth ein bodd bod cymaint o arbenigwyr wedi dewis ymuno â ni ar-lein eleni: mae’n dystiolaeth glir nid yn unig o’n statws fel canolfan ryngwladol flaenllaw ar gyfer gwyddoniaeth catalyddu, ond hefyd o ysbryd y diwydiannau a’r sefydliadau academaidd rydyn ni’n gweithio gyda nhw .  Rydym yn edrych ymlaen at gwrdd wyneb yn wyneb, ysgwyd llaw a rhannu pryd o fwyd yn 2022. Wrth i ni symud i mewn i Hwb Ymchwil Drosiadol pwrpasol ar Gampws Arloesedd Caerdydd, ynghyd â labordai o’r radd flaenaf, uned microsgopeg a chyfres o swyddfeydd newydd, gobeithiwn y bydd yn flwyddyn nodedig i’r Sefydliad.    O’r Cartref Arloesedd hwn, bydd CCI yn chwarae rhan allweddol yn ein hadferiad trwy ddatblygu technolegau newydd sydd eu hangen i gyflawni nodau sero net carbon y DU.  Yr Athro Duncan Wass, Cyfarwyddwr, Sefydliad Catalysis Caerdydd.   
Read more


Bancio ar arloesi

Posted on 18 Ionawr 2021 by Peter Rawlinson

Mae Banc Datblygu Cymru yn gweithio gyda Phrifysgol Caerdydd i droi ymchwil yn gynhyrchion a phrosesau sy’n gyrru ffyniant. Gyda’n gilydd, rydyn ni’n rhannu gwybodaeth i feithrin busnesau cartref. Yma, mae Dr Nick Bourne, Pennaeth Datblygu Masnachol Prifysgol Caerdydd a Dr Phil Barnes, Swyddog Gweithredol Buddsoddi yn nhîm buddsoddiadau mentrau technoleg y Banc Datblygu, yn
Read more


Ymateb cadarnhaol i fodiwlau DPP newydd

Posted on 14 Ionawr 2021 by Peter Rawlinson

Mae gweithwyr y sector cyhoeddus wedi canmol manteision y modiwlau DPP o’r MSc newydd mewn Dadansoddeg Data i’r Llywodraeth (MDataGov). Darperir yr MSc drwy’r bartneriaeth strategol rhwng y Swyddfa Ystadegau Gwladol (SYG) a Phrifysgol Caerdydd.   Cafodd y radd ei llunio er mwyn meithrin gallu gwyddor data ym mhob rhan o’r llywodraeth, ac mae’n sicrhau bod
Read more