{"id":292,"date":"2026-09-21T12:07:43","date_gmt":"2026-09-21T11:07:43","guid":{"rendered":"https:\/\/blogs.cardiff.ac.uk\/funded-research-impact\/?p=292"},"modified":"2026-09-21T12:07:43","modified_gmt":"2026-09-21T11:07:43","slug":"sut-gall-gwaith-ymchwil-ddod-yn-fwy-cynhwysol-i-bobl-syn-cael-anhawster-rhoi-cydsyniad-ar-sail-gwybodaeth","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blogs.cardiff.ac.uk\/funded-research-impact\/cy\/sut-gall-gwaith-ymchwil-ddod-yn-fwy-cynhwysol-i-bobl-syn-cael-anhawster-rhoi-cydsyniad-ar-sail-gwybodaeth\/","title":{"rendered":"Sut gall gwaith ymchwil ddod yn fwy cynhwysol i bobl sy&#8217;n cael anhawster rhoi cydsyniad ar sail gwybodaeth?"},"content":{"rendered":"<h3>Mae llawer o bobl wedi&#8217;u heithrio o waith ymchwil ym maes iechyd a gofal oherwydd gall anawsterau o ran cyfathrebu neu newidiadau yn eu gallu i wneud penderfyniadau ei gwneud hi\u2019n fwy cymhleth iddyn nhw gymryd rhan. Ac eto, dyma&#8217;r grwpiau y mae cyflyrau iechyd yn effeithio arnynt fwyaf, yn aml, a nhw sydd angen gofal yn seiliedig ar dystiolaeth fwyaf.<\/h3>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Mae ymchwilwyr yng <strong>Nghanolfan Treialon Ymchwil Prifysgol Caerdydd<\/strong> wedi bod yn ceisio mynd i&#8217;r afael \u00e2&#8217;r her hon drwy raglen ymchwil CONSULT, sy&#8217;n archwilio sut y gall oedolion \u00e2 nam ar eu gallu i roi caniat\u00e2d gael eu cynnwys yn fwy teg ac effeithiol mewn gwaith ymchwil. Trwy ddau brosiect Cyfrif Cyflymu Effaith (IAA) cysylltiedig, CONSULT Training ac OPTIMISE, gwnaeth Dr Victoria Shepherd a chydweithwyr droi canfyddiadau ymchwil yn adnoddau ymarferol a gynlluniwyd i gefnogi arferion ymchwil mwy cynhwysol.<\/p>\n<figure id=\"post-293 media-293\" class=\"image align-none\"><img decoding=\"async\" src=\"http:\/\/blogs.cardiff.ac.uk\/funded-research-impact\/wp-content\/uploads\/sites\/684\/2026\/09\/OPTIMISE-workshop-Picture-1-1.jpg\" alt=\"\" \/><\/figure>\n<p>Ymatebodd y prosiect cyntaf a ariennir gan IAA, CONSULT Training, i angen clir a nodwyd gan ymchwilwyr eu hunain. Amlygodd arolwg o ymchwilwyr ledled y DU fylchau mewn gwybodaeth a hyder ynghylch heriau cyfreithiol, moesegol ac ymarferol cynnal treialon sy&#8217;n cynnwys oedolion a allai fod \u00e2 diffyg gallu i roi caniat\u00e2d. Mewn ymateb, datblygodd y t\u00eem raglen e-ddysgu am ddim, a hysbyswyd gan randdeiliaid, yn cwmpasu materion cyfreithiol, moesegol a methodolegol allweddol. Datblygwyd yr hyfforddiant ar y cyd gydag ymchwilwyr a phobl \u00e2 phrofiad byw ac mae&#8217;n darparu enghreifftiau ymarferol, astudiaethau achos ac adnoddau y gall ymchwilwyr eu defnyddio yn eu gwaith eu hunain.<\/p>\n<figure id=\"post-294 media-294\" class=\"image align-none\"><img decoding=\"async\" src=\"http:\/\/blogs.cardiff.ac.uk\/funded-research-impact\/wp-content\/uploads\/sites\/684\/2026\/09\/CONSULT-Training-icons-with-labels-1.png\" alt=\"\" \/><\/figure>\n<p>Gan adeiladu ar y sylfaen hon, canolbwyntiodd ail brosiect a ariennir gan IAA, OPTIMISE, ar her gysylltiedig: sut y gall ymchwilwyr ddylunio prosesau cydsyniad ar sail gwybodaeth sy&#8217;n fwy hygyrch i bobl ag anghenion cyfathrebu a gwneud penderfyniadau. Trwy adolygiadau tystiolaeth, gweithdai gyda randdeiliaid a chydweithio \u00e2 chyfranwyr cyhoeddus, datblygodd y t\u00eem argymhellion OPTIMISE, ochr yn ochr ag adnoddau gweithredu ymarferol gan gynnwys deunyddiau hawdd eu darllen, astudiaethau achos, ffeithlun rhyngweithiol a chanllawiau ategol. Nod yr adnoddau hyn yw helpu ymchwilwyr i greu prosesau caniat\u00e2d mwy cynhwysol a gwella hygyrchedd drwy gydol y daith ymchwil.<\/p>\n<figure id=\"post-295 media-295\" class=\"image align-none\"><img decoding=\"async\" src=\"http:\/\/blogs.cardiff.ac.uk\/funded-research-impact\/wp-content\/uploads\/sites\/684\/2026\/09\/Screenshot-infographic-image-1.png\" alt=\"\" \/><\/figure>\n<p>Gwnaeth y ddau brosiect ymgysylltu\u2019n gryf \u00e2\u2019r gymuned ymchwil. Lansiwyd Hyfforddiant CONSULT trwy weminar gyda mwy na 160 o gyfranogwyr cofrestredig, ac ers hynny mae mwy na 100 o ddefnyddwyr wedi cael mynediad iddo. Roedd data gwerthuso yn nodi cynnydd mewn hyder a dealltwriaeth ymhlith y cyfranogwyr a gwblhaodd arolygon adborth. Cofrestrodd 300 o bobl i weminarau OPTIMISE ac mae mwy na 400 o bobl wedi ymweld \u00e2&#8217;i wefan o fewn y tair wythnos gyntaf ar \u00f4l lansio, gan ddangos diddordeb eang gan ymchwilwyr, gweithwyr gofal iechyd proffesiynol, aelodau&#8217;r pwyllgor moeseg, llunwyr polis\u00efau a chyfranwyr cyhoeddus.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Gyda&#8217;i gilydd, helpodd y ddau brosiect IAA hyn i drawsnewid canfyddiadau ymchwil yn offer ymarferol, hyfforddiant ac arweiniad y gall ymchwilwyr eu defnyddio mewn lleoliadau go iawn yn y byd. Gwnaethant hefyd gyfrannu at ddatblygiad ehangach rhaglen CONSULT a chynnig llwyfan ar gyfer gwaith yn y dyfodol trwy ACCORD, rhaglen ymchwil wyth mlynedd a ariennir gan Wellcome a fydd yn archwilio sut y gellir mynd i&#8217;r afael \u00e2 rhwystrau cyfreithiol, moesegol ac ymarferol i gymryd rhan mewn ymchwil ar lefel system.<\/p>\n<figure id=\"post-298 media-298\" class=\"image align-none\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"\" src=\"http:\/\/blogs.cardiff.ac.uk\/funded-research-impact\/wp-content\/uploads\/sites\/684\/2026\/09\/CTR-CONSULT-Training-A4-Flyer_Eng-LOGO-1.jpg\" alt=\"\" width=\"620\" height=\"877\" \/><\/figure>\n<figure id=\"post-299 media-299\" class=\"image align-none\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"\" src=\"http:\/\/blogs.cardiff.ac.uk\/funded-research-impact\/wp-content\/uploads\/sites\/684\/2026\/09\/CU-CTR-OPTIMISE-A4-Flyer_Engweb-1.jpg\" alt=\"\" width=\"619\" height=\"875\" \/><\/figure>\n<p><strong>Rhagor o wybodaeth<\/strong><\/p>\n<p>I gael rhagor o wybodaeth am raglen ymchwil CONSULT, CONSULT Training ac OPTIMISE, ewch i:<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/www.capacityconsentresearch.com\">https:\/\/www.capacityconsentresearch.com<\/a><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>Erthygl newyddion cysylltiedig:<\/strong><\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/www.cardiff.ac.uk\/news\/view\/3036545-removing-barriers-to-participation-for-people-who-cannot-consent-to-studies\">https:\/\/www.cardiff.ac.uk\/news\/view\/3036545-removing-barriers-to-participation-for-people-who-cannot-consent-to-studies<\/a><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>Papurau mynediad agored:<\/strong><\/p>\n<p>Addressing the knowledge gap: development of stakeholder-informed training to improve the inclusion of adults with impaired capacity to consent in trials | Trials | Springer Nature Link<\/p>\n<p>OPTIMISE-ing consent in clinical trials: recommendations for designing accessible consent processes to address communication and decision-making needs as a barrier to participation | Research Square<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>I gael rhagor o wybodaeth am brosiect ACCORD Ymddiriedolaeth Wellcome, ewch i:<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/www.cardiff.ac.uk\/centre-for-trials-research\/research\/studies-and-trials\/view\/accord\">https:\/\/www.cardiff.ac.uk\/centre-for-trials-research\/research\/studies-and-trials\/view\/accord<\/a><\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/healthandcareresearchwales.org\/about\/news\/welsh-researcher-awarded-over-ps2-million-lead-new-research-programme-remove-barriers\">https:\/\/healthandcareresearchwales.org\/about\/news\/welsh-researcher-awarded-over-ps2-million-lead-new-research-programme-remove-barriers<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Mae llawer o bobl wedi'u heithrio o waith ymchwil ym maes iechyd a gofal oherwydd gall anawsterau o ran cyfathrebu neu newidiadau yn eu gallu i wneud penderfyniadau ei gwneud [&hellip;]","protected":false},"author":7183,"featured_media":266,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[133,135],"tags":[],"class_list":["post-292","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-mrc-cy","category-yr-ysgol-meddygaeth"],"meta_box":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blogs.cardiff.ac.uk\/funded-research-impact\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/292","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/blogs.cardiff.ac.uk\/funded-research-impact\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blogs.cardiff.ac.uk\/funded-research-impact\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blogs.cardiff.ac.uk\/funded-research-impact\/wp-json\/wp\/v2\/users\/7183"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blogs.cardiff.ac.uk\/funded-research-impact\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=292"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/blogs.cardiff.ac.uk\/funded-research-impact\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/292\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":300,"href":"https:\/\/blogs.cardiff.ac.uk\/funded-research-impact\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/292\/revisions\/300"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blogs.cardiff.ac.uk\/funded-research-impact\/wp-json\/wp\/v2\/media\/266"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blogs.cardiff.ac.uk\/funded-research-impact\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=292"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blogs.cardiff.ac.uk\/funded-research-impact\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=292"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blogs.cardiff.ac.uk\/funded-research-impact\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=292"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}