Antur

Trysor Plasywernen

T. Llew. Jones, 2005, Gwasg Gomer, http://www.gwales.com/

Trysor Plasywernen

Y cyntaf o nofelau’r athrylith o awdur, T. Llew Jones, yw Trysor Plasywernen. Cafodd ei chyhoeddi’n gyntaf nôl ym 1958 ond er bod hanner canrif a mwy wedi bod ers hynny teimlaf fod y stori’r un mor apelgar heddiw. Nofel antur yw hi am hynt a helynt dau fachgen ifanc sy’n ceisio atal y dihirod rhag dwyn trysor y Plas. Mae’n nofel gyffrous sy’n llawn digwyddiadau. Yn fy marn i, mae gan T. Llew Jones y ddawn arbennig i ysgrifennu stori! Beth felly, sy’n gwneud y stori yma werth ei darllen?

1. Yn gyntaf, ei ddisgrifiadau. Ceir disgrifiadau hynod o liwgar sy’n cydio yn nychymyg y darllenydd yn syth. Er enghraifft, ‘roedd ei freichiau’n cyrraedd hyd at ei benliniau ac roedd ei ddwylo fel dwy raw fawr’. Llwydda’r awdur i fynegi gwybodaeth am y cymeriad wrth ddiddanu’r darllenydd yn ogystal.

2. Yn ail, ei iaith. Mae tuedd wedi bod i symleiddio’r iaith ar gyfer llenyddiaeth plant. Nid dyma a wna T. Llew Jones. Nid yw’r iaith yn rhy gymhleth nac yn rhy syml. Mae’n safonol a dealladwy. Prin iawn yw’r defnydd o dafodiaith hefyd. Yn fy marn i, mae’r iaith yn llifo’n esmwyth sy’n caniatáu i’r stori ddatblygu heb dynnu sylw’r darllenydd at eiriau neu gystrawennau annealladwy.

3. Yn drydydd, y plot. Fel rwyf eisoes wedi son, nofel antur yw hi am drysor. Ceir 9 pennod ac ym mhob pennod ceir un neu fwy o brif ddigwyddiadau. Mae hyn yn gwneud i’r darllenydd fod yn gyson ar flaenau’i draed. Yn sicr, fe ellir dweud ei bod hi’n nofel gyflym wrth i’r digwyddiadau bentyrru ar ben ei gilydd. Llwydda’r awdur i gynyddu’r tensiwn yn effeithiol gan gynnig atebion annisgwyl o bryd i’w gilydd.

4. Yn bedwerydd, nid yw hi’n nofel bwrpasol foeswersol, addysgol, genedlaetholgar a.y.b. Yn aml iawn ym myd llenyddiaeth plant ceir nofelau sydd ag un nod yn unig sef dysgu gwers i’r plant. Nid felly yma. Bwriad pennaf yr awdur yw cynnig stori ddifyr i’r darllenydd. Yn wir, nid llyfr i blentyn yn unig mo hwn. Fe all oedolion yn rhwydd iawn ei gwerthfawrogi a’i mwynhau cymaint â’r ifanc. Serch hyn, mae agweddau cenedlaetholgar ac ati i’w gweld wrth astudio’r nofel. Er enghraifft, Cymraeg yn unig sy’n cael eu siarad gan yr holl gymeriadau … a yw hyn yn realistig? Falle ddim. Ond a oes ots?

Mae’n nofel sydd werth ei darllen, yn ddigon rhwydd i’w darllen ac yn haeddu 4.5 allan o 5 yn fy nhyb i!

 

Sylwadau

No comments.

Gadael Ymateb

Ni fydd eich cyfeiriad e-bost yn cael ei gyhoeddi. Mae'r meysydd gofynnol yn cael eu marcio *