![\"\"](\"http:\/\/blogs.cardiff.ac.uk\/business-school\/wp-content\/uploads\/sites\/620\/2018\/10\/Policymaking-graphic-1-1024x576.png\")
<\/p>\n<\/p>\n
Mae yna ddiddordeb eang a pharhaus ynghylch r\u00f4l tystiolaeth yn y broses o lunio polisi. Ond gan fod y gwaith o lunio polisi yn fl\u00ear a chymhleth yn ei hanfod, nid oes un ffordd gyffredinol o sicrhau bod tystiolaeth yn cael ei defnyddio. Yn y cyd-destun hwn, mae \u201cbroceriaid gwybodaeth\u201d yn cael eu cydnabod fwyfwy fel ffordd bosibl o wella\u2019r broses o lunio polisi yn seiliedig ar dystiolaeth.<\/p>\n
Mae broceriaid gwybodaeth yn unigolion neu sefydliadau sy\u2019n pontio\u2019r bwlch rhwng ymchwil academaidd a\u2019r broses o lunio polisi. Maent yn gweithio i sicrhau bod tystiolaeth ddefnyddiol yn cyrraedd y bobl gywir, mewn fformat priodol, ar adeg addas.<\/p>\n
\u201cMae brocera gwybodaeth llwyddiannus yn seiliedig ar adeiladu perthnasau sy\u2019n llawn ffydd. Mae hyn yn gofyn am ddealltwriaeth fanwl o\u2019r byd academaidd a\u2019r broses o lunio polisi, gan gynnwys eu gwerthoedd, eu harferion a\u2019u cymhellion.\u201d<\/p><\/blockquote>\n
Cyfyngedig yw\u2019r sail dystiolaeth am froceriaid gwybodaeth, ond mae canfyddiadau rhagarweiniol yn awgrymu bod ganddynt y potensial i wella a chynyddu\u2019r defnydd o dystiolaeth.<\/p>\n
Sut mae brocera gwybodaeth yn gweithio yn ymarferol?<\/h3>\n
Am y chwe mis diwethaf, dwi wedi bod yn gweithio fel Cynorthwy-ydd Ymchwil yng Nghanolfan Polisi Cyhoeddus Cymru, canolfan ymchwil annibynnol sy\u2019n gweithio ym Mhrifysgol Caerdydd.<\/p>\n
Agorodd y Ganolfan ym mis Hydref 2017, gan adeiladu ac ehangu ar waith ei rhagflaenydd, y Sefydliad Polisi Cyhoeddus i Gymru<\/a><\/u>, ac mae\u2019n aelod o\u2019r rhwydwaith o Ganolfannau What Works<\/a><\/u> sydd wedi\u2019u lleoli ledled y DU.<\/p>\n
Rydym yn gweithio\u2019n agos \u00e2 Gweinidogion Llywodraeth Cymru ac arweinwyr gwasanaethau cyhoeddus i\u2019w helpu i nodi eu hanghenion tystiolaeth a hwyluso\u2019r broses o ddarparu\u2019r dystiolaeth honno. Yn ymarferol, golyga hyn ein bod yn arwain cyfres o brosiectau, pob un yn gysylltiedig \u00e2 pholisi neu bwnc gwasanaeth cyhoeddus gwahanol, o\u2019r cam syniadau cyntaf i gyflwyno\u2019r cynnyrch terfynol.<\/p>\n
Edrychwn ar ein gwaith gyda Llywodraeth Cymru fel enghraifft. Mae\u2019r prosiectau fel arfer yn dechrau drwy gwrdd \u00e2 Gweinidogion, eu cynghorwyr arbennig a\/neu swyddogion polisi (dan nawdd Swyddfa\u2019r Cabinet) i drafod meysydd gwaith posibl.<\/p>\n
Pan fyddwn wedi cytuno ar y math o dystiolaeth a fyddai\u2019n ddefnyddiol iddynt, byddwn yn cynnal adolygiad byr o\u2019r hyn rydym eisoes yn ei wybod am y pwnc. Ar y pwynt hwn, gallwn benderfynu a fyddwn yn gwneud yr ymchwil yn fewnol neu\u2019n ei gomisiynu i arbenigwr allanol. Os rhown y prosiect ar gontract allanol, byddwn yn dod o hyd i\u2019r arbenigwyr mwyaf priodol ac yn cysylltu \u00e2 nhw i weld a fyddai diddordeb ganddynt mewn gweithio gyda ni.<\/p>\n
Mae pob prosiect yn wahanol, ond mae ein gwaith yn aml yn cynnwys hwyluso a rheoli perthnasau rhwng yr arbenigwyr a Llywodraeth Cymru yn ogystal \u00e2 sicrhau cyfathrebu effeithiol fel bod y cynnyrch terfynol yn bodloni disgwyliadau.<\/p>\n
Mae ffurf y dystiolaeth sy\u2019n cael ei llunio yn dibynnu ar fanylion pob prosiect. Gall fod yn adroddiad (gallwch weld enghraifft yma<\/a><\/u>), digwyddiad<\/a><\/u>, gweithdy<\/a><\/u>, neu\u2019n syml gyfres o sgyrsiau strwythuredig rhwng yr arbenigwr a Llywodraeth Cymru.<\/p>\n
\u201cFel hyn, gallwn bontio\u2019r bwlch rhwng ymchwilwyr academaidd a llunwyr polisi, sydd wedi cael eu hystyried yn ddwy gymuned ar wah\u00e2n ers cryn amser.\u201d<\/p><\/blockquote>\n
Mae theori \u201cDwy Gymuned\u201d<\/a><\/u> Nathan Caplan yn dal i fod yn adnodd defnyddiol ar gyfer meddwl am sut mae cau\u2019r bwlch rhwng ymchwil academaidd a llunio polisi. Mae\u2019n awgrymu bod y systemau gwerth a\u2019r amserlenni y mae\u2019r byd ymchwil a\u2019r byd llunio polisi yn eu defnyddio yn hollol wahanol i\u2019w gilydd – fel petai\u2019r ddwy gymuned yn siarad ieithoedd gwahanol.<\/p>\n
Mae llunwyr polisi\u2019n wynebu pwysau gwleidyddol a chraffu cyhoeddus ac yn chwilio am fewnbwn amserol ac ymarferol i mewn i faterion polisi, tra bod gan academyddion fwy o ddiddordeb mewn ymchwil tymor hwy sy\u2019n cael ei lywio gan theori, ac maent dan bwysau i gyhoeddi mewn cyfnodolion academaidd. Soniodd Caplan am yr angen am gyfryngwyr sy\u2019n sympathetig i\u2019r ddau ddiwylliant; gall y rhain gyfryngu a sicrhau\u2019r canlyniadau gorau posibl.<\/p>\n
Pam bod hyn yn bwysig?<\/h3>\n
Mae ein gwaith yn y Ganolfan yn gweithredu rhywfaint o\u2019r ymchwil diweddaraf ar annog y defnydd o dystiolaeth wrth lunio polisi.<\/p>\n
Edrychodd astudiaeth ddiweddar<\/a><\/u> gan y Gynghrair ar gyfer Tystiolaeth Ddefnyddiol ar yr hyn y gellir ei wneud i roi llunwyr polisi mewn safle lle maent yn gallu ac yn cael eu cymell i wneud defnydd o dystiolaeth, a nodwyd chwe \u201cmecanwaith\u201d i wella a chynyddu\u2019r defnydd o dystiolaeth. Mae ein dull gweithredu\u2019n canolbwyntio ar bedwar o\u2019r rhain: meithrin cyd-ddealltwriaeth o anghenion tystiolaeth a chwestiynau polisi, hwyluso cyfathrebu a mynediad i dystiolaeth, hwyluso rhyngweithio rhwng pobl sy\u2019n gwneud penderfyniadau ac ymchwilwyr, ac adeiladu\u2019r set sgiliau sydd ei hangen i ymgysylltu ag ymchwil.<\/p>\n
Yn wir, mae\u2019r ffordd rydym yn gweithredu yn cael ei llywio gan amrywiaeth eang o lenyddiaeth academaidd ar lunio polisi. Er enghraifft, rydym yn edrych ar ddulliau amgen o gyflwyno tystiolaeth ar hyn o bryd.<\/p>\n
Mae ymchwil yn awgrymu bod llunwyr polisi yn aml yn ymateb i naratifau ac astudiaethau achos sy\u2019n dangos sut mae polis\u00efau yn effeithio ar fywydau unigolion o ddydd i ddydd. Mae cefnogwyr y ffordd hon o feddwl yn honni<\/a><\/u> bod tystiolaeth sy\u2019n cael ei chyflwyno fel hyn yn fwy tebygol o lawer o gael ei defnyddio. Y broblem gyda\u2019r dull gweithredu hwn yw bod yna oblygiadau o ran yr angen am niwtraliaeth academaidd, a dydyn ni ddim eisiau cyfaddawdu statws diduedd y Ganolfan.<\/p>\n
\u201cMae brocera gwybodaeth yn broses sy\u2019n mynd rhagddi, ond mae ymchwil yn awgrymu<\/a><\/u> ei bod hi\u2019n bwysig sicrhau nad yw\u2019r dull \u2018profi a methu\u2019 cynnar o hwyluso\u2019r defnydd o dystiolaeth yn y gwaith o lunio polisi yn troi\u2019n strategaeth anaddas yn y tymor hwy.\u201d<\/p><\/blockquote>\n
Am y rheswm hwn, rydym yn mireinio ein \u2018theori newid\u2019, h.y. yr hyn rydym eisiau ei wneud, sut byddwn yn gwneud hynny, a sut byddwn yn mesur ein llwyddiant. Maes o law bydd hyn yn ein galluogi i asesu a ydym wedi bod yn effeithiol, a pha dulliau sydd wedi gweithio\u2019n well neu\u2019n waeth nag eraill.<\/p>\n
Rydym yn gwybod bod ein model yn gweithio yn ein cyd-destun ni, ac mae gennym lawer o enghreifftiau o\u2019n gwaith gyda Llywodraeth Cymru i gefnogi hyn. Ond yr her yw systemu ffyrdd o weithio a chasglu enghreifftiau clir o le a pham rydym wedi gallu cael effaith yn y \u2018byd go iawn\u2019.<\/p>\n