{"id":1756,"date":"2019-10-31T12:36:24","date_gmt":"2019-10-31T11:36:24","guid":{"rendered":"http:\/\/blogs.cardiff.ac.uk\/business-school\/?p=1756"},"modified":"2019-11-01T12:45:44","modified_gmt":"2019-11-01T11:45:44","slug":"maer-gwrthymosodiad-yn-erbyn-facebook-yn-cryfhau","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blogs.cardiff.ac.uk\/business-school\/cy\/maer-gwrthymosodiad-yn-erbyn-facebook-yn-cryfhau\/","title":{"rendered":"Mae’r gwrthymosodiad yn erbyn Facebook yn cryfhau"},"content":{"rendered":"\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Yn ein darn diweddaraf, mae’r Athro Leighton Andrews yn ystyried yr heriau sy’n wynebu rheoleiddwyr a gwleidyddion yn wyneb grym ariannol a chymdeithasol Facebook.<\/h3>\n\n\n\n

Yn ddiweddar\ncymerodd Mark Zuckerberg, arweinydd Facebook y cam\nanarferol<\/a> o ymweld \u00e2 deddfwyr yn Washington, gan gynnwys yr Arlywydd\nDonald Trump yn y T\u0177 Gwyn. Y rheswm? Mae is-bwyllgor gwrth-gystadlu\n(anti-trust) y Gyngres wedi dechrau mynnu\ncael dogfennau<\/a> gan Facebook a chwmn\u00efau technoleg mawr eraill. Mae’n\nrhan o archwiliad y pwyllgor i weld a yw’r prif gwmn\u00efau technoleg yn\ngweithredu’n wrth-gystadleuol. Ac mae taith Zuckerberg yn awgrymu bod y cwmni’n\npoeni.<\/p>\n\n\n\n

Un enghraifft yn\nunig yw’r pwysau cynyddol sy’n dod o Gyngres UDA o sut mae llywodraethau ledled\ny byd yn dechrau ymladd yn \u00f4l yn erbyn grym Facebook. Mae’r cwmni’n wynebu\ndirwyon, rheoleiddio a hyd yn oed galwadau iddo gael ei rannu. Ond mae her\nsylweddol yn wynebu rheoleiddwyr a gwleidyddion o hyd o ran ffrwyno grym\nariannol, gwleidyddol a chymdeithasol Facebook.<\/p>\n\n\n\n

Yn haf 2019,\ncafodd Facebook ddirwy\no US$5 biliwn<\/a> gan Gomisiwn Masnachu Ffederal UDA (FTC), yn ogystal \u00e2\n \ndirwy o US$100m <\/a> gan y Comisiwn Gwarantau a Chyfnewidiadau yn sgandal\ndata Cambridge\nAnalytica<\/a>. Hefyd mae’n bosibl y bydd y cwmni’n wynebu\ndirwyon<\/a> o biliynau pellach yn Ewrop am dorri cyfreithiau gwarchod\ndata.<\/p>\n\n\n\n

Ond gwnaeth\nFacebook US$16.6 biliwn o hysbysebion yn y tri mis o 30 Mehefin 2019 yn unig.\nFelly dydy dirwyon enfawr fel hyn hyd yn oed ddim yn llawer o gosb o\nangenrheidrwydd. Fodd bynnag, un ffordd yn unig o ffrwyno grym Facebook yw’r\ndirwyon hyn, ac mae llywodraethau’n fwyfwy parod i weithredu.<\/p>\n\n\n\n

Ochr yn ochr ag\nadolygiad y Gyngres, mae’r FTC<\/a>,\nyr Adran\nGyfiawnder<\/a> a nifer\no atwrneiod talaith<\/a> yn ymchwilio i gwmn\u00efau technoleg mawr gan gynnwys\nFacebook am dorri rheolau cystadlu o bosibl. Mae Awdurdod\nCystadlu a Marchnadoedd<\/a> y DU hefyd yn gwneud astudiaeth farchnad i\nblatfformau ar-lein a’r diwydiant hysbysebu digidol. Yn yr Almaen, mae\nFacebook yn\nymladd<\/a> achos gwrth-gystadlu yn y llysoedd. Ac mae adroddiadau’n\nawgrymu bod <\/a>gan reoleiddwyr gwrth-gystadlu yr UE ddiddordeb mewn\narchwilio’r arian\ncudd (cryptocurrency) Libra<\/a> a lansiodd y cwmni’n ddiweddar.<\/p>\n\n\n\n

Yn fwy\ncyffredinol, mae’r UE wedi dechrau achosion gwrth-gystadlu yn erbyn nifer o\ngwmn\u00efau technoleg mawr eraill. Gwnaeth Margrethe Vestager, y comisiynydd\ncystadleuaeth a ailbenodwyd yn ddiweddar, ddatganiad<\/a> y\nbydd angen rhagor o reoleiddio defnydd data gan gwmn\u00efau technoleg.<\/p>\n\n\n\n

Nid monopoli\neconomaidd Facebook yn unig y mae gwleidyddion yn poeni amdano, fodd bynnag.\nMae aelodau seneddol o nifer cynyddol o awdurdodaethau gan gynnwys yr Ariannin,\nCanada, Chile, Estonia, yr Almaen, Iwerddon, Singapore, Ecuador, M\u00e9xico,\nMorocco, Trinidad a Tobago, a’r DU yn cwrdd yn rheolaidd bellach fel yr Uwch-Bwyllgor\nRhyngwladol\/International Grand Committee<\/a>. Eu nod yw archwilio effaith y\ncyfryngau cymdeithasol, a Facebook yn enwedig, ar ddemocratiaeth.<\/p>\n\n\n\n

Erbyn hyn,\nFacebook yw’r prif gyfrwng ar gyfer hysbysebu a thargedu gwleidyddol. Mae’r\ncwmni wedi cyflwyno rheolau\nllymach<\/a> ac yn\nddiweddar dileon nhw<\/a> hysbyseb gan Blaid Geidwadol y DU am eu torri\nnhw. Ond nawr mae galwadau mewn nifer\no wledydd<\/a> ar i hysbysebu gan bleidiau gwleidyddol ar y cyfryngau\ncymdeithasol gael ei reoleiddio drwy reoleiddio statudol, yn hytrach na dibynnu\nar reolau mewnol Facebook. Mewn gwirionedd, mae Zuckerberg ei hun wedi galw<\/a> am\nddeddfwriaeth yn y maes hwn.<\/p>\n\n\n\n

Cyflwynwyd\nrheolau newydd eleni yn\nAwstralia<\/a> a Chanada<\/a>.\nYn y cyfamser nid yw llywodraeth y DU wedi gweithredu cynigion eto gan \nei Swyddfa Gabinet<\/a>.<\/p>\n\n\n\n

Mae\nllawer o wledydd<\/a> gan gynnwys Awstralia, India a Singapore wedi\ndatblygu mesurau newydd i ddileu cynnwys troseddol neu derfysgol neu wybodaeth\nanghywir o rwydweithiau cymdeithasol. Ac mae llywodraethau eraill yn\nedrych ar y mater<\/a>. Mae hwn yn faes anodd ei reoleiddio oherwydd bod\ncwestiynau o hyd ynghylch sut yn union mae diffinio deunydd tramgwyddus a pha\nbrosesau y mae’n bosibl eu rhoi yn eu lle sy’n parchu hawliau dynol.<\/p>\n\n\n\n

Mae llawer o\nsylwebyddion yn dadlau<\/a> bod angen i Facebook wneud llawer mwy yn y maes\nhwn ond nid yw o fudd ariannol y cwmni iddo wneud hynny. Yn y b\u00f4n mae Facebook\nyn cael cymhorthdal am gostau ei fethiannau ei hun gan ddefnyddwyr, cyrff\ncyfryngau ac eraill sy’n tynnu sylw at ddeunyddiau problemus.<\/p>\n\n\n\n

Yn hytrach, yn \u00f4l\ny ddadl, Facebook y llygrwr a ddylai dalu i fynd i’r afael \u00e2’r llygredd ar-lein\ny mae’n ei greu. O ganlyniad mae nifer o wledydd<\/a> yn\ntrafod ardollau a mwy o drethi, yn rhannol oherwydd strwythur cadw cyfrifon\nFacebook sy’n ei alluogi i dalu cyn lleied ag 1%\no’i refeniw<\/a> mewn treth.<\/p>\n\n\n\n

\u201cCamdriniaeth ecsbloetiol\u201d<\/h3>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Y broblem fwy yw’r\nun y mae ymchwiliadau gwrth-gystadlu yn edrych arni. Dyma’r ffaith, ynghyd \u00e2\nGoogle, bod Facebook yn\nsugno’r rhan fwyaf<\/a> o’r hysbysebu ar-lein, a’r hysbysebu symudol yn\narbennig. Os ydych chi eisiau hysbysebu ar-lein, yn y b\u00f4n mae’n rhaid ichi\nddefnyddio ei wasanaethau. Mae Awdurdod Cartelau’r Almaen, y Bundeskartellamt,\nwedi galw cyfuniad Facebook o ddata defnyddwyr wedi’u tynnu o amrywiaeth o\nffynonellau data, yn \u201cgamdriniaeth\necsbloetiol<\/a>\u201d o’i safle trechol yn y maes.<\/p>\n\n\n\n

Yr anhawster yw\nherio’r safle hwnnw, o gofio natur fyd-eang y rhyngrwyd a’r ffordd y mae’r\ncwmn\u00efau rhyngrwyd mwyaf llwyddiannus yn anochel yn tueddu i ddenu\nmwyafrif<\/a> o ddefnyddwyr. Un ateb fyddai gorfodi Facebook i werthu ei\napiau rhwydweithio cymdeithasol eraill, WhatsApp, Instagram a Facebook\nMessenger fel na fyddai ganddo gymaint o ffynonellau data am ddefnyddwyr.<\/p>\n\n\n\n

Ond, fel mae\nComisiwn Cystadlu a Defnyddwyr Awstralia wedi\u2019i\namlygu<\/a>, problem arwyddocaol arall yw’r ffaith fod ei fusnes wedi’i\nintegreiddio’n fertigol. Ystyr hyn yw ei fod yn rheoli rhannau gwahanol o’r\ndiwydiant hysbysebu. Yn y b\u00f4n mae’n rhwydwaith cyfryngau cymdeithasol, yn gwmni\ndosbarthu cyfryngau, yn gwmni prynu cyfryngau, yn gyfnewidfa hysbysebu ac yn\ngwmni dadansoddi data. Oherwydd hyn, mae\nrhai’n dadlau<\/a> y gallai gwahanu swyddogaethau mewnol Facebook yn\nstrwythurol fod yn ateb mwy pwerus.<\/p>\n\n\n\n

Mae un peth yn\neglur, bydd angen rheoleiddio rhyngwladol wedi’i gydlynu er mwyn datrys\nFacebook. Wrth wraidd y drafodaeth hon wrth gwrs mae grym corfforaethol yn oes cyfalafiaeth\ngwyliadwriaeth<\/a>. Mae methiannau Facebook dro ar \u00f4l tro yn golygu, yn \u00f4l\nadroddiadau, fod gweithredu deddfwriaethol a rheoleiddiol bellach wedi troi hyd\nyn oed at gwestiwn ymchwiliad\ntroseddol<\/a>. Nid ydym yn agos at gael gweithredu effeithiol eto ond mae’n\nedrych fwyfwy fel na fydd llywodraethau, deddfwyr a rheoleiddwyr yn derbyn\npethau fel y maen nhw. Lle mae gan Facebook ddefnyddwyr, bydd llywodraethau’n\nrheoleiddio.<\/p>\n\n\n\n

Mae<\/strong> Leighton Andrews<\/strong><\/a> yn Athro Ymarfer ac Arloesedd mewn\nGwasanaethau Cyhoeddus yn Ysgol Fusnes Caerdydd, yn un o gyn-Weinidogion\nLlywodraeth Cymru, ac yn bennaeth ar faterion cyhoeddus yn y BBC gynt. <\/strong><\/p>\n\n\n\n

Cyhoeddwyd yr erthygl hon yn wreiddiol ar<\/em> The Conversation UK<\/a>.<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Yn ein darn diweddaraf, mae'r Athro Leighton Andrews yn ystyried yr heriau sy'n wynebu rheoleiddwyr a gwleidyddion yn wyneb grym ariannol a chymdeithasol Facebook. Yn ddiweddar cymerodd Mark Zuckerberg, arweinydd […]","protected":false},"author":1613,"featured_media":1752,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_dont_email_post_to_subs":false,"_jetpack_newsletter_tier_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paywalled_content":false,"_jetpack_feature_clip_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","jetpack_post_was_ever_published":false},"categories":[537],"tags":[1139,825,1137,1135,155,1136,105,206,1140,1138,61],"class_list":["post-1756","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-llywodraethu","tag-cwmniau-technoleg-mawr","tag-cyfryngau-cymdeithasol","tag-deddf-cystadlu","tag-dirwyon","tag-facebook","tag-gwrth-gystadlu","tag-prifysgol-caerdydd","tag-rheoleiddio","tag-rheoleiddio-gwrth-gystadlu","tag-safbwyntiau-byd-eang","tag-ysgol-busnes-caerdydd"],"jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/paOfaS-sk","meta_box":[],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/blogs.cardiff.ac.uk\/business-school\/wp-content\/uploads\/sites\/620\/2019\/11\/Neon-light-with-heart-and-number-zero-scaled.jpg","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blogs.cardiff.ac.uk\/business-school\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1756","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/blogs.cardiff.ac.uk\/business-school\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blogs.cardiff.ac.uk\/business-school\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blogs.cardiff.ac.uk\/business-school\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1613"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blogs.cardiff.ac.uk\/business-school\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1756"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/blogs.cardiff.ac.uk\/business-school\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1756\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1758,"href":"https:\/\/blogs.cardiff.ac.uk\/business-school\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1756\/revisions\/1758"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blogs.cardiff.ac.uk\/business-school\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1752"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blogs.cardiff.ac.uk\/business-school\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1756"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blogs.cardiff.ac.uk\/business-school\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1756"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blogs.cardiff.ac.uk\/business-school\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1756"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}