{"id":1618,"date":"2019-06-13T12:40:34","date_gmt":"2019-06-13T11:40:34","guid":{"rendered":"http:\/\/blogs.cardiff.ac.uk\/business-school\/?p=1618"},"modified":"2019-08-12T14:02:15","modified_gmt":"2019-08-12T13:02:15","slug":"ffasiwn-diwydiant-o-gamfanteisio-difrifol","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blogs.cardiff.ac.uk\/business-school\/cy\/ffasiwn-diwydiant-o-gamfanteisio-difrifol\/","title":{"rendered":"Ffasiwn – Diwydiant o Gamfanteisio Difrifol"},"content":{"rendered":"\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Ddydd Mawrth 28 Mai, cyflwynodd Dr Jean Jenkins<\/a> ei gwaith ymchwil ar hawliau cyflogaeth yn un o wyliau llenyddiaeth enwocaf y byd. Yn ei darlith bu\u2019n trafod hanes sector a ddisgrifiwyd unwaith fel \u2018diwydiant parasitig\u2019 oherwydd bod ei weithwyr yn dioddef camdriniaeth arswydus. <\/h3>\n\n\n\n

Mae maes cynhyrchu dillad yn dal i fod yn enwog am hynny heddiw. Serch\nhynny, nid dioddefwyr truenus yw\u2019r gweithwyr – maen nhw\u2019n ymladd yn \u00f4l, ac\nroedd yr anerchiad hwn gan Jean yn bwrw goleuni ar frwydrau gweithwyr, er\ngwaethaf y pwerau sydd yn eu herbyn.<\/p>\n\n\n\n

Yn 1909, ysgrifennodd Nancy Meyer a Clementina Black The Makers of our Clothes<\/em>, a chyflwyno\neu dogfennaeth ynghylch arferion gwaith yn y fasnach ddillad i Fwrdd Masnach y\nDeyrnas Unedig mewn ymgais i sicrhau cefnogaeth y wladwriaeth i reoleiddio\nsafonau gofynnol o ran t\u00e2l a chyflogaeth.<\/p>\n\n\n\n

Pwysleisiodd Jean berthnasedd parhaus eu dogfennaeth ar yr hyn oedd yn\ncael ei alw ar y pryd yn \u2018ddiwydiant parasitig\u2019 i weithwyr ffatr\u00efoedd dillad yn\nyr 21ain ganrif, a hynny yn y Deyrnas Unedig ac ar draws y byd.<\/p>\n\n\n\n

Rydw i yma i chwalu unrhyw fythau bod y diwydiant cynhyrchu dillad\nbellach yn unrhyw beth ond un sydd bob amser wedi targedu\u2019r bregus. Mae\u2019n\nddiwydiant sy\u2019n ynysu unigolion trwy\u2019r broses gynhyrchu.\u201d<\/p>\n\n\n\n

Fodd bynnag, o\u2019r gorffennol hyd heddiw, mae gweithwyr wedi dod ynghyd,\ngan wneud trefniadau a gwrthsefyll eu cyflogwyr, er mwyn cael mynediad i\u2019r\nhawliau cyflogaeth mwyaf sylfaenol – yr hawl i fargeinio er mwyn amddiffyn eu\nbuddiannau eu hunain. <\/p>\n\n\n\n

Y Frwydr Dillad Fawr<\/h3>\n\n\n\n

Erbyn canol yr 20fed ganrif, cymerwyd camau ymlaen o ran amodau gwaith a\nchyflog, o ganlyniad i reoliadau\u2019r wladwriaeth a threfniadaeth undebau llafur,\nond yn ystod \u2018Brwydr Dillad Fawr\u2019 y 1980au a\u2019r tu hwnt, adleolwyd y diwydiant i\nranbarthau oedd yn datblygu\u2019n ddiwydiannol, lle mae\u2019r gweithwyr eto wedi wynebu\ncamfanteisio arswydus oherwydd cadwyn gyflenwi fyd-eang a model busnes sy\u2019n\ncanolbwyntio\u2019n bennaf ar leihau costau.<\/p>\n\n\n\n

O ganlyniad, mae amodau gweithwyr yn dioddef, ac mae is-gontractio\ngweithgynhyrchu yn creu pellter rhwng y brand comisiynu a chyfrifoldeb ac\natebolrwydd.<\/p>\n\n\n\n

\u201cAr lawr gwlad heddiw gwelwn fethiant cyson o ran cyfrifoldeb cymdeithasol corfforaethol, ac ni allwn dderbyn sicrwydd y brandiau bod popeth yn dda o ran eu cadwyn gyflenwi yn ddi-gwestiwn.\u201d<\/p><\/blockquote>\n\n\n\n

Dyma rai o\u2019r materion mae gweithwyr ffatri ddillad yn eu hwynebu yn yr\n21ain ganrif: sarhad geiriol, amddifadu o seibiant, bwyd, d\u0175r ac egwyl toiled,\nbychanu ac aflonyddu, ac erledigaeth am drefnu\u2019n undebau llafur annibynnol.<\/p>\n\n\n\n

Corneli Cudd<\/h3>\n\n\n\n

Gwaetha\u2019r modd, nid ydym ni, y defnyddwyr, yn nodweddiadol ond yn clywed\nam yr amodau gwaith hyn pan fydd methiannau diogelwch yn achosi nifer sylweddol\no farwolaethau, sy\u2019n golygu bod rhaid i\u2019r cyfryngau roi sylw iddyn nhw. Fodd\nbynnag, yng nghorneli cudd y gadwyn gyflenwi, mae amddifadedd beunyddiol gwaith\nincwm isel yn rhygnu mlaen, ac mae trychinebau\u2019n dal i ddigwydd allan o\u2019r\ngolwg.<\/p>\n\n\n\n

Gofynnodd aelodau o\u2019r gynulleidfa gwestiynau am beth gallen nhw, y\ndefnyddwyr, ei wneud i helpu. Esboniodd Jean nad osgoi brandiau a manwerthwyr\nyw\u2019r ateb, ac nad oes cysylltiad o reidrwydd rhwng pris dillad a lefel y\ncamfanteisio.<\/p>\n\n\n\n

Fodd bynnag, mae holi\u2019r brandiau a\u2019r manwerthwyr yn hanfodol.<\/p>\n\n\n\n

\u201cDylen ni fod yn holi am hawliau bargeinio gweithwyr a\u2019u hurddas yn y gwaith, nid dim ond faint maen nhw\u2019n ei ennill.\u201d<\/p><\/blockquote>\n\n\n\n

Hefyd mae modd cefnogi ymgyrchoedd ac ymgysylltiad undebau llafur \u00e2\nmaterion ar gyfer y gweithiwr ar y cyrion, ble bynnag mae\u2019n byw ac yn gweithio.<\/p>\n\n\n\n

Yn nathliad llenyddol a chreadigol G\u0175yl y Gelli, ymddangosai\u2019n briodol y\ndylai Jean bwysleisio sut mae caneuon yn hanesyddol wedi bod yn fodd i weithwyr\nddod at ei gilydd a sicrhau bod eu lleisiau\u2019n cael eu clywed. Cafwyd dechrau a\ndiwedd cerddorol i gyflwyniad Jean, pryd y bu aelodau\u2019r gynulleidfa yn gwrando\nar nifer o weithwyr dillad heddiw yn canu mewn unsain.<\/p>\n\n\n\n

Roedd hynny\u2019n ffordd rymus o\u2019n hatgoffa ynghylch neges Jean i weithwyr y\ngorffennol, y presennol a\u2019r dyfodol, sy\u2019n ymdrechu mewn diwydiant sydd trwy ei\nweithredoedd yn eu gwreiddio mewn tlodi.<\/p>\n\n\n\n

\u201cTrefnu sy\u2019n grymuso. Ymladd yn \u00f4l yw\u2019r hyn sy\u2019n rhyddhau mewn gwirionedd.\u201d<\/p><\/blockquote>\n\n\n\n

Mae <\/strong>Dr Jean Jenkins<\/strong><\/a> yn Ddarllenydd mewn Cysylltiadau Cyflogaeth yn\nYsgol Busnes Caerdydd.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Mae Jean yn gweithio ar\nbrosiect <\/em>Cronfa Ymchwil Heriau Byd-eang<\/em><\/a> a ariennir gan Lywodraeth y Deyrnas Unedig gyda <\/em>WISERD<\/em><\/a>, sy’n ymchwilio i\u2019r posibilrwydd o gael gafael ar\nddatrysiad ar gyfer gweithwyr dillad yn y gadwyn gyflenwi dillad y dyddiau hyn.<\/em><\/p>\n\n\n\n

G\u0175yl lenyddiaeth\nflynyddol yw <\/em>G\u0175yl y Gelli<\/em><\/a>\na gynhelir yn y Gelli Gandryll. Yn 2019, cynhaliwyd yr \u0175yl rhwng 23 Mai a 2\nMehefin ac roedd disgwyl iddi ddenu mwy na 110,000 o bobl i Gymru. <\/em><\/p>\n\n\n\n

Ymddangosodd y cyhoeddiad hwn yn wreiddiol ar WISERD.ac.uk<\/a>.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Ddydd Mawrth 28 Mai, cyflwynodd Dr Jean Jenkins ei gwaith ymchwil ar hawliau cyflogaeth yn un o wyliau llenyddiaeth enwocaf y byd. Yn ei darlith bu\u2019n trafod hanes sector a […]","protected":false},"author":1016,"featured_media":1479,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_dont_email_post_to_subs":false,"_jetpack_newsletter_tier_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paywalled_content":false,"_jetpack_feature_clip_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","jetpack_post_was_ever_published":false},"categories":[63],"tags":[1070,1071,65,1067,87,64,951,1069,1065,1063,105,1072,877,1064,53,61],"class_list":["post-1618","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-cysylltiadau-cyflogaeth","tag-aflonyddu","tag-bychanu","tag-cadwyni-cyflenwi-byd-eang","tag-cronfa-ymchwil-heriau-byd-eang","tag-cymru","tag-cysylltiadau-cyflogaeth","tag-du","tag-gweithwyr-ffatrioedd","tag-gwyl-y-gelli","tag-hanes","tag-prifysgol-caerdydd","tag-undebau-llafur","tag-wiserd","tag-y-frwydr-dillad-fawr","tag-ymchwil","tag-ysgol-busnes-caerdydd"],"jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/paOfaS-q6","meta_box":[],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/blogs.cardiff.ac.uk\/business-school\/wp-content\/uploads\/sites\/620\/2019\/07\/Jean-Jenkins-at-Hay-Festival.jpg","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blogs.cardiff.ac.uk\/business-school\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1618","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/blogs.cardiff.ac.uk\/business-school\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blogs.cardiff.ac.uk\/business-school\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blogs.cardiff.ac.uk\/business-school\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1016"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blogs.cardiff.ac.uk\/business-school\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1618"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/blogs.cardiff.ac.uk\/business-school\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1618\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1620,"href":"https:\/\/blogs.cardiff.ac.uk\/business-school\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1618\/revisions\/1620"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blogs.cardiff.ac.uk\/business-school\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1479"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blogs.cardiff.ac.uk\/business-school\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1618"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blogs.cardiff.ac.uk\/business-school\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1618"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blogs.cardiff.ac.uk\/business-school\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1618"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}