{"id":1596,"date":"2019-08-07T11:06:12","date_gmt":"2019-08-07T10:06:12","guid":{"rendered":"http:\/\/blogs.cardiff.ac.uk\/business-school\/?p=1596"},"modified":"2019-08-07T14:23:47","modified_gmt":"2019-08-07T13:23:47","slug":"ydy-diwydiant-teledu-y-du-yn-wynebu-argyfwng-o-ran-sgiliau-a-hyfforddiant","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blogs.cardiff.ac.uk\/business-school\/cy\/ydy-diwydiant-teledu-y-du-yn-wynebu-argyfwng-o-ran-sgiliau-a-hyfforddiant\/","title":{"rendered":"Ydy diwydiant teledu y DU yn wynebu argyfwng o ran sgiliau a hyfforddiant?"},"content":{"rendered":"\n
\"\"
James yn gwneud ei gyflwyniad ar sgiliau a hyfforddiant yn niwydiant teledu\u2019r DU yng Nghynhadledd Ymchwil \u00d4l-raddedig Cymru, sy’n cael ei chynnal am y tro cyntaf.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Yn ein blog diweddaraf, James Davies sy’n amlinellu’r heriau o ran gweithwyr a sgiliau sy’n wynebu diwydiant teledu y DU. Mae ei gyhoeddiad yn seiliedig ar ei gyflwyniad arobryn a roddodd yng Nghynhadledd Ymchwil \u00d4l-raddedig Cymru ym mis Mehefin 2019, sef y tro cyntaf i’r gynhadledd gael ei chynnal. <\/h3>\n\n\n\n

Newid yw’r unig beth cyson<\/h3>\n\n\n\n

Gellir rhannu’r diwydiant cynhyrchu teledu yn y DU yn ddau brif ‘gyfnod’\neang. Yn y cyfnod cyntaf, a gafodd le blaenllaw tan yr 1980au, roedd y\ndiwydiant teledu yn y DU yn system fiwrocrataidd draddodiadol wedi’i\nhintegreiddio’n fertigol. Roedd yn seiliedig ar ddarlledwr pwysig a oedd yn\ncael ei ariannu’n gyhoeddus, sef y BBC, a rhannau sector cyhoeddus ITV a oedd\nyn cael eu rheoleiddio’n drwm a’u hariannu gan refeniw hysbysebion (Dex et al<\/em>. 2000). Roedd swyddi cyflogedig\nparhaol gyda’r darlledwyr hyn yn norm (Paterson 2001). Gellir dadlau y bu dau\ngatalydd pwysig o newid sylweddol yn niwydiant teledu y DU: lansiad Channel 4\nyn 1982, a Deddf Darlledu 1990. <\/p>\n\n\n\n

Roedd Channel 4 yn sianel deledu newydd, a’i chylch gwaith oedd darlledu\nrhaglenni annibynnol, ond heb eu cynhyrchu nhw ei hun. Arweiniodd at weld y\nsector cynhyrchu teledu annibynnol yn ehangu ar raddfa aruthrol. Roedd Deddf\nDarlledu (1990) yn deddfu bod rhaid i 25% o’r holl raglenni teledu bellach gael\neu cynhyrchu gan gwmn\u00efau annibynnol. <\/p>\n\n\n\n

O ganlyniad i’r newidiadau hyn, cafwyd amgylchedd gwaith newydd a oedd\nyn dibynnu’n helaeth ar weithlu llawrydd (Hodgson a Briand 2013). <\/p>\n\n\n\n

\u201cCafodd swyddi cyflogedig traddodiadol, gyda sicrwydd swydd tymor hir a phosibiliadau am ddyrchafiad, eu disodli gan economi tymor byr a oedd yn gofyn am fwy a mwy o hyblygrwydd a sgiliau cludadwy.\u201d<\/p><\/blockquote>\n\n\n\n

Roedd y gallu i newid ffocws bellach yn bwysicach na’r profiad a fyddai\nwedi cael ei werthfawrogi yn y gorffennol. <\/p>\n\n\n\n

Y rhwydwaith wrthgymdeithasol <\/h3>\n\n\n\n

Gydag amgylchedd gwaith newydd, daeth y broblem o drefnu’r farchnad\nlafur hon a oedd yn newid. Wrth i dimau gwaith ddod at ei gilydd ar gyfer\nprosiectau gweddol fyr, cyn torri’n rhydd unwaith eto, daeth rhwydweithiau\nproffesiynol yn hanfodol bwysig am amrywiol resymau. <\/p>\n\n\n\n

I ddechrau, mae rhwydweithiau yn ffordd o gadw timau gyda’i gilydd o\nbrosiect i brosiect, gan greu rhywfaint o sicrwydd swyddi i’r rheini sy’n gallu\naros mewn grwpiau o’r fath. Yn ail, mae rhwydweithiau proffesiynol yn cael eu\ndefnyddio i ddysgu am gyfleoedd gwaith, ac i wneud a chynnal cysylltiadau\nproffesiynol er mwyn cael gwaith parhaus. Fe wnaeth Antcliff et al<\/em>. (2007) astudio rhwydweithiau o’r\nfath, a chanfod bod gweithwyr yn y Diwydiannau Creadigol a Diwylliannol yn\ndefnyddio rhwydweithiau i feithrin ymddiriedaeth a chydweithio, ond hefyd i\ngystadlu. Felly, gallant fod yn ‘agored’ a ‘chaeedig’ eu natur. <\/p>\n\n\n\n

Nid yw’n syndod, felly, bod ymatebion a phrofiadau’r rheini sy’n\ngweithio yn y diwydiannau hynny yn amwys iawn o ran y rhwydweithiau\ncymdeithasol hyn.  Mae gweithwyr wedi\ndweud eu bod nhw’n teimlo’n orbryderus ac yn ynysig o ganlyniad i ansicrwydd yn\ny gwaith, a diffyg sicrwydd hirdymor yn eu gyrfaoedd (Hesmondhalgh a Baker\n2009). <\/p>\n\n\n\n

Mae problem hefyd o ran y bobl sy’n gallu cael mynediad at y\nrhwydweithiau proffesiynol hyn. Mae hyn yn broblem gan mai dyma yw’r allwedd ar\ngyfer cael gwaith, a pharhau i gael gwaith, yn y cyfnod newydd hwn o gynhyrchu\nar gyfer y teledu. Roed y rhwydweithiau prosiect caeedig yn cau allan y rheini\nheb gyfalaf dynol a diwylliannol uchel (Lee 2011). <\/p>\n\n\n\n

Mewn geiriau eraill, mae’r bobl rydych chi’n eu hadnabod, eich cefndir\npersonol, yr ysgol y gwnaethoch ei mynychu, i gyd yn dod yn ffactorau pwysig\nwrth eich gwneud yn ddigon deniadol i rwydwaith proffesiynol dymunol eich\ncaniat\u00e1u i fod yn rhan ohono. Nid yw hyn yn cynnig cyfle cyfartal i weithwyr\nsy’n newydd i’r maes. Mae pobl dosbarth canol yn fwy tebygol o allu ymdopi \u00e2\nchyfnodau estynedig heb lawer o incwm, neu heb ddim incwm hyd yn oed. Maen\nnhw’n fwy tebygol o rannu normau diwylliannol a phwyntiau cyfeirio \u00e2 phobl\nbwysig yn y diwydiant, ac o fod \u00e2 chysylltiadau teuluol sy’n eu galluogi i gael\ngwaith drwy sianeli anffurfiol. Mae pobl yn hoff o bobl eraill sy’n eu hatgoffa\no’u hunain. Os ydych chi’n cerdded ac yn siarad yn y ffordd gywir, byddwch\nchi’n ffitio i mewn \u00e2’r bobl sydd eisoes yn y rhwydwaith, a byddwch chi’n cael\nmynediad at y rhwydwaith. <\/p>\n\n\n\n

Mae goblygiadau hyn yn destun pryder mawr. Fe wnaeth yr Adran\nDiwylliant, y Cyfryngau a Chwaraeon (DCMS 2016) gyhoeddi’r ffigurau canlynol am\ny Diwydiannau Creadigol yn 2015: <\/p>\n\n\n\n