{"id":1265,"date":"2019-03-27T15:03:35","date_gmt":"2019-03-27T15:03:35","guid":{"rendered":"http:\/\/blogs.cardiff.ac.uk\/business-school\/?p=1265"},"modified":"2019-04-23T15:13:54","modified_gmt":"2019-04-23T15:13:54","slug":"a-yw-cronfa-1-6-biliwn-theresa-may-ar-gyfer-trefi-lloegr-yn-ddigon-i-ail-gydbwyso-economi-anghytbwys-prydain","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blogs.cardiff.ac.uk\/business-school\/cy\/a-yw-cronfa-1-6-biliwn-theresa-may-ar-gyfer-trefi-lloegr-yn-ddigon-i-ail-gydbwyso-economi-anghytbwys-prydain\/","title":{"rendered":"A yw cronfa \u00a31.6 biliwn Theresa May ar gyfer trefi Lloegr yn ddigon i ail-gydbwyso economi anghytbwys Prydain?"},"content":{"rendered":"\n
\"\"
Mae beirniaid wedi disgrifio\u2019r gronfa fel llwgrwobr, ymgais achub, a chyfle arall i lithro ymhellach tu \u00f4l.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Yn ein hadroddiad diweddaraf, mae\u2019r Athro Calvin Jones yn ystyried rhinweddau \u2018Stronger Towns Fund\u2019 arfaethedig Llywodraeth y DU a\u2019i goblygiadau ar gyfer rhai o ardaloedd mwyaf difreintiedig y DU.<\/h3>\n\n\n\n

Bydd trefi yn Lloegr gydag econom\u00efau gwan yn derbyn \u00a31.6\nbiliwn o gyllid<\/a> dros chwe blynedd. Datganodd Llywodraeth y DU ei bod\nwedi creu \u201ccronfa trefi cryfach\u201d – a bydd y gyfran helaethaf ohoni yn cael ei\ndosbarthu i drefi yng ngogledd a chanolbarth Lloegr. Mae beirniaid wedi\ncanolbwyntio ar fwriad tybiedig y gronfa fel \u201cllwgrwobr\u201d i ennill pleidleisiau\nAelodau Seneddol Llafur dros gytundeb Theresa May i adael yr UE, ac ar faint\nannigonol y gronfa.<\/p>\n\n\n\n

Gan adael y feirniadaeth gyntaf am y tro, mae peth hygrededd i\u2019r ail:\nmae \u00a31.6 biliwn yn swnio fel swm mawr ar gyfer prosiect unigol (neu o leiaf ar\ngyfer un y tu allan i Lundain<\/a>).\nOnd swm bychan iawn ydyw i gyflawni rhaglen waith \u201cdrawsffurfiol\u201d mewn nifer o\nlefydd dros nifer o flynyddoedd – yn enwedig pan mae\u2019r lleoedd hynny eisoes\nwedi colli llawer\nmwy<\/a> na hynny yn ystod y degawd diwethaf o lymder, ac sy\u2019n debygol i\ngolli biliynau pellach mewn cymorth gan yr UE os a phryd bydd y DU yn gadael yr\nundeb.<\/p>\n\n\n\n

Rhagfynegwyd yr anawsterau y bydd y gronfa yn eu hwynebu gan berfformiad\ngwael cronfeydd adfywio yr UE yng Nghymru. Yno, mae \u00a31.6 biliwn (ar ben gyllid\nychwanegol gan ffynonellau o\u2019r DU) wedi ei ganoli ar ardal lai gyda phoblogaeth\nlai o lawer rhwng 2014 a 2020. Mae\u2019r cyllid Ewropeaidd hwn yn adeiladu ar\nbrosiectau o faint tebyg a gynhaliwyd rhwng 1999 a 2006, a rhwng 2007 a 2013.<\/p>\n\n\n\n

\u201cOnd ychydig iawn<\/a> a gyflawnwyd gan y buddsoddiadau hyn mewn isadeiledd, cynhyrchedd, sgiliau ac ymchwil a datblygu o ran gwella ffyniant yr ardal dargededig, o gymharu \u00e2 Chymru yn ei chyfanrwydd – heb s\u00f4n am weddill y DU.\u201d<\/p><\/blockquote>\n\n\n\n

Heb y fath gyllid, efallai y byddai ardaloedd megis y Cymoedd wedi\nllithro ymhellach byth y tu \u00f4l. Fodd bynnag, mae\u2019r profiad diweddar hwn yn\ncodi\u2019r cwestiwn a allai\u2019r gronfa trefi cryfach ddod \u00e2 ffyniant i drefi cymharol\nddifreintiedig yn Lloegr.<\/p>\n\n\n\n

System anghytbwys<\/h3>\n\n\n\n
\"\"
System economaidd strwythurol anghytbwys iawn y DU.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Er nad yw\u2019r llywodraeth wedi rhoi rhyw lawer o fanylion eto ynghylch y\ngronfa, ymddengys ei bod yn ail-bobi hen agweddau ar adfywio sydd eisoes wedi\nprofi\u2019n annigonol i \u2018achub\u2019 y lleoedd tlotaf dros y degawd diwethaf. Er\nenghraifft, bwriedir i\u2019r gronfa gael ei gweinyddu gan Bartneriaethau Menter\nLleol (LEPs), y grwpiau dan arweiniad busnes sy\u2019n cyflawni datblygiad\neconomaidd ar draws Lloegr, sydd wedi eu beirniadu yn hallt\nam eu diffyg effeithlonrwydd, atebolrwydd, a chynwysoldeb. Yn amlwg, mae\u2019n\nwerth cwestiynu effeithlonrwydd dosbarthu adnoddau adfywio i gynghreiriau twf\nlleol megis LEPs.<\/a><\/p>\n\n\n\n

Mae sylwebwyr hefyd\nwedi tynnu sylw at<\/a> y ffaith y bydd system economaidd strwythurol\nanghytbwys y DU – sy\u2019n ffafrio buddsoddiad yn Llundain\na de-ddwyrain Lloegr yn drwm iawn – yn peri i <\/a>gyfalaf dynol,\nnaturiol ac eraill\n\u201collwng\u201d o lefydd tlawd, ni waeth pa faint o arian adfywio a deflir atynt.<\/a><\/p>\n\n\n\n

Yn rhesymol, mae hyn o fudd i bobl gefnog ar y brig, megis datblygwyr\neiddo a\u2019r biwrocratiaid sy\u2019n gweinyddu\u2019r fath gronfeydd. Bydd busnesau newydd\nyn gadael am farchnadoedd cyfoethocach, neu fe g\u00e2nt eu prynu gan fusnesau mwy;\ncamfanteisir ar b\u0175er adnewyddadwy gan gorfforaethau cenedlaethol neu ryngwladol\ngydag ychydig\no fudd i ardaloedd lleol<\/a>; a flwyddyn ar \u00f4l blwyddyn bydd y rhan\nfwyaf o ranbarthau\u2019r DU yn colli\neu graddedigion gorau<\/a> i\u2019r de-ddwyrain.<\/p>\n\n\n\n

O ddefnyddwyr i gymunedau<\/h3>\n\n\n\n
\"\"
Nid yw lles yr unigolyn yn ddibynnol ar symbolau statws, ond ar well cysylltiadau gyda\u2019r teulu a chymunedau lleol bywiog.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Mae dewisiadau amgen yn dod i\u2019r amlwg ar lefel leol. Mae llawer o drafod\nwedi bod ar ddull yr \u201ceconomi sylfaenol\u201d<\/a>,\nsy\u2019n ceisio ail-ganolbwyntio\u2019r sylw ar wella\u2019r gweithgareddau beunyddiol – gan\ngynnwys gofal cymdeithasol, manwerthu, masnachu a chynhyrchu – sy\u2019n darparu\ngwasanaethau a chyflogau preifat a chyhoeddus yn lleol.<\/em><\/p>\n\n\n\n

Cynigir Model\nPreston<\/a> – lle mae nifer o sefydliadau \u201cangor\u201d o\u2019r sector cyhoeddus\na\u2019r trydydd sector yn llwyddo i gaffael nwyddau a gwasanaethau oddi wrth\nfusnesau lleol er mwyn hybu\u2019r economi – fel enghraifft o\u2019r hyn sy\u2019n bosib.<\/p>\n\n\n\n

Mae beirniadaethau mwy radical o strategaethau adfywio,  sydd wedi eu eilio yn gyfan gwbl ar\ndystiolaeth, yn awgrymu y dylai dulliau newydd symud oddi wrth ffyniant economaidd\ntuag at les fel eu nod terfynol, yn enwedig os yw ffyniant yn galluogi\ngor-ddefnydd, sy\u2019n ffactor allweddol mewn newid hinsawdd a chwalfa ecolegol<\/a>.<\/p>\n\n\n\n

\u201cDylid canfod, yn hytrach, fodel newydd (neu ailddarganfod un h\u0177n) lle nad yw lles yr unigolyn yn ddibynnol ar symbolau statws megis tai mawr, mwy nag un car a nwyddau traul eraill – ond ar well cysylltiadau gyda\u2019r teulu a chymunedau lleol bywiog, a chael mwy o amser i\u2019w mwynhau nhw<\/a>.\u201d <\/p><\/blockquote>\n\n\n\n

Byddai unrhyw ymdrechion lleol i wella\u2019r system yn fwy effeithiol, wrth\ngwrs, pe caent eu cyplysu ag ail-strwythuriad bwriadol o system economaidd y DU\no\u2019r canol. Fel y mae pethau ar hyn o bryd, mae\u2019r bwcedi o arian sydd at\nddefnydd llywodraeth y DU yn parhau i gael eu gwario mewn ffyrdd sy\u2019n rhewi\nanghydraddoldeb rhanbarthol mewn cynhyrchiant a chynhyrchedd, cyfoeth a\nsymudiant llafur o fewn y DU.<\/p>\n\n\n\n

Er enghraifft, mae gwariant\ncyhoeddus ar ymchwil<\/a> yn parhau i ganolbwyntio ar y \u201ctriongl euraid\u201d,\nsef Rhydychen, Caergrawnt a Phrifysgolion Llundain, ac mae gwariant amddiffyn\nyn gogwyddo mewn modd tebyg tuag at dde-ddwyrain<\/a>\nLloegr.<\/p>\n\n\n\n

Yr un mor bryderus yw\u2019r ffaith bod gwariant ar isadeiledd yn y DU yn dal\ni ffafrio Llundain ar draul rhanbarthau a gwledydd eraill – i\nraddau sy\u2019n peri syndod<\/a>. Erys amheuon o hyd – wedi eu cyfnerthu gan\nganlyniadau penderfyniadau\ngwario mawr<\/a> – bod llywodraeth gyfredol y DU, fel y rheiny a\u2019i\nrhagflaenodd, yn credu bod ffawd economi\u2019r DU yn ddibynnol ar berfformiad Llundain.<\/p>\n\n\n\n

Wedi\u2019r cyfan, os oedd y prosiect rheilffordd cyflym \u00a356 biliwn i fod i\nhelpu Canolbarth a Gogledd Lloegr, oni fyddai gwaith adeiladu arno wedi cychwyn\nym mhen Leeds?<\/p>\n\n\n\n

Yr Athro Calvin Jones<\/a><\/strong> yw\u2019r Dirprwy Ddeon ar gyfer Gwerth Cyhoeddus a Chysylltiadau Allanol yn Ysgol Busnes Caerdydd.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Cyhoeddwyd yr erthygl\nhon yn wreiddiol ar<\/em> The\nConversation UK<\/a><\/em>.<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Mae beirniaid wedi disgrifio\u2019r gronfa fel llwgrwobr, ymgais achub, a chyfle arall i lithro ymhellach tu \u00f4l. Yn ein hadroddiad diweddaraf, mae\u2019r Athro Calvin Jones yn ystyried rhinweddau \u2018Stronger Towns […]","protected":false},"author":144,"featured_media":1055,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_dont_email_post_to_subs":false,"_jetpack_newsletter_tier_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paywalled_content":false,"_jetpack_feature_clip_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","jetpack_post_was_ever_published":false},"categories":[104],"tags":[752,760,761,758,749,759,86,751,750,60,753,755,105,762,756,757,754,61],"class_list":["post-1265","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-polisi","tag-aelodau-seneddol","tag-canolbarth-lloegr","tag-cymoedd-cy","tag-ecolegol","tag-economi-polisi","tag-gogledd-lloegr","tag-gwerth-cyhoeddus","tag-llafur","tag-lloegr","tag-llywodraeth-y-du","tag-lundain","tag-model-preston","tag-prifysgol-caerdydd","tag-prifysgol-caergrawnt-cy","tag-prifysgol-rhydychen","tag-prifysgolion-llundain","tag-prydain","tag-ysgol-busnes-caerdydd"],"jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/paOfaS-kp","meta_box":[],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/blogs.cardiff.ac.uk\/business-school\/wp-content\/uploads\/sites\/620\/2019\/03\/Heeled-leg-woman-about-to-slip-on-banana-skin.jpg","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blogs.cardiff.ac.uk\/business-school\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1265","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/blogs.cardiff.ac.uk\/business-school\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blogs.cardiff.ac.uk\/business-school\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blogs.cardiff.ac.uk\/business-school\/wp-json\/wp\/v2\/users\/144"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blogs.cardiff.ac.uk\/business-school\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1265"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/blogs.cardiff.ac.uk\/business-school\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1265\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1268,"href":"https:\/\/blogs.cardiff.ac.uk\/business-school\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1265\/revisions\/1268"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blogs.cardiff.ac.uk\/business-school\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1055"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blogs.cardiff.ac.uk\/business-school\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1265"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blogs.cardiff.ac.uk\/business-school\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1265"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blogs.cardiff.ac.uk\/business-school\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1265"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}