{"id":1078,"date":"2019-01-31T14:45:38","date_gmt":"2019-01-31T14:45:38","guid":{"rendered":"http:\/\/blogs.cardiff.ac.uk\/business-school\/?p=1078"},"modified":"2019-03-27T14:58:25","modified_gmt":"2019-03-27T14:58:25","slug":"undebaeth-lafur-ar-gyffredinoliaeth-ddiriaethol","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blogs.cardiff.ac.uk\/business-school\/cy\/undebaeth-lafur-ar-gyffredinoliaeth-ddiriaethol\/","title":{"rendered":"Undebaeth lafur a\u2019r gyffredinoliaeth ddiriaethol"},"content":{"rendered":"\n
\"\"
Mae undebau llafur yn cyfuno cyffredinoliaeth ddiriaethol gyda chamau gweithredu ar y cyd a galluedd unigol. <\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Yn ein blog diweddaraf, mae Dr Jonathan Preminger yn amlinellu sut y gallwn (ail-) ddarganfod potensial radicalaidd undebaeth lafar mewn ymateb i ddyfodol \u00f4l-gyfalafol.<\/h3>\n\n\n\n

Mae gweledigaethau o gymdeithasau \u00f4l-gwaith sy\u2019n dod yn fwyfwy\npoblogaeth ar yr ochr chwith ryddfrydol yn cynnig undebaeth ddeniadol sy\u2019n\ncwmpasu anghenion sylfaenol pob un. <\/p>\n\n\n\n

Maen nhw\u2019n dadlau y bydd dulliau a weinyddir gan y wladwriaeth megis yr\nincwm sylfaenol cyffredinol (UBI) yn sicrhau y gall pob un ohonom gymryd rhan\nyn y \u2018bywyd da\u2019 ni waeth beth rydym yn ei wneud wrth i robotiaid gymryd dros\nein swyddi. Mewn gweledigaethau o\u2019r fath, caiff undebau eu hesgeuluso i raddau\nhelaeth: nid oes ganddynt o reidrwydd fawr ddim i’w gynnig mewn byd\n\u2018\u00f4l-gyfalafol\u2019 o incwm gwarantedig a diwedd gwaith cyflogedig.  <\/p>\n\n\n\n

Eto i gyd, mae\u2019r gweledigaethau anwleidyddol hyn yn peri cryn bryder.\nMae hyn yn deillio o benderfyniaeth dechnolegol nas cydnabyddir yn aml, sy\u2019n\ngweld \u2018cyfalafiaeth\u2019 yn datblygu mewn ffordd a fydd yn anochel yn arwain at lai\no swyddi a diwedd gwaith cyflogedig. <\/p>\n\n\n\n

Mae beirniaid gweledigaethau \u2018\u00f4l-gwaith\u2019 o\u2019r fath yn nodi bod y pwyslais\nllwyr benderfyniaethol hwn sy\u2019n canolbwyntio ar y dyfodol yn osg\u00f3i problemau\npresennol sy\u2019n ymwneud \u00e2 gwaith ac yn anwybyddu galluedd. Mae\u2019r beirniaid hyn\nyn honni bod eiriolwyr dull \u00f4l-gwaith Paul Mason yn hiraethu am fyd afreolus\nymarfer gwleidyddiaeth a brwydr o\u2019r gwaelod i fyny. <\/p>\n\n\n\n

\u201cYn y byd afreolus hwn yn union y gall undebau llafur lewyrchu.\u201d <\/p><\/blockquote>\n\n\n\n

Gwthio’r ffiniau <\/h3>\n\n\n\n
\"\"
Gall undebau wthio ffiniau eu rolau a gwireddu potensial radicalaidd llawer mwy. <\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Yn benodol, drwy ymgorffori’r delfrydau cyffredinol sydd wedi’u cefnogi\ngan yr ochr chwith \u00f4l-gyfalafol, a chadw eu gwreiddiau mewn brwydr wleidyddol\nddiriaethol, y maen nhw\u2019n cadw eu perthnasedd yng nghanol honiadau diwedd\ngwaith a galwadau am UBI. <\/p>\n\n\n\n

Er fy mod i\u2019n ystyried fy hun yn gadarn ymhlith beirniaid y ffordd\n\u00f4l-gyfalafol hon o feddwl, rwy\u2019n credu bod ei gweledigaeth o hawliau\ncyffredinol yn argyhoeddiadol ac yn ganmoladwy. Yr hyn sy\u2019n fy niddori i yw\ncadw\u2019r weledigaeth hon ond symud oddi ar \u2018gyffredinoliaeth haniaethol\u2019 i\n\u2018gyffredinoliaeth ddiriaethol\u2019 sy\u2019n ceisio \u201ccipio a pheidio \u00e2 glanhau byd penodoldeb\na gwrthddywediad,\u201d i ddefnyddio geiriau\u2019r cyfranwyr Futures of Work<\/em><\/a> <\/em>diweddar Lorena\nLombardozzi a Harry Pitts<\/a>. <\/p>\n\n\n\n

Mae undebau llafur yn ein galluogi ni i wneud hyn yn union. <\/p>\n\n\n\n

Y tu hwnt i\u2019w r\u00f4l feunyddiol yn diogelu ac yn hyrwyddo hawliau eu\nhaelodau, gall undebau groesawu gweledigaeth a gr\u00ebir ar y cyd o gymdeithas yn y\ndyfodol. Gallant hefyd ymdrechu i\u2019w chreu drwy frwydr o ddydd i ddydd dros\nbryderon diriaethol sydd \u00e2 goblygiadau go iawn a disyfyd.  <\/p>\n\n\n\n

Mewn geiriau eraill, gallant greu cyffredinoliaeth ddiriaethol gyda\nchamau gweithredu ar y cyd a galluedd unigol. <\/p>\n\n\n\n

\u201cWrth wneud hyn, gall undebau wthio ffiniau eu r\u00f4l a gwireddu potensial llawer mwy radical a allai fod wedi cael ei anghofio yn ystod degawdau o weithredu enciliol gan yr undeb yn erbyn yr arferion a’r ideolegau sy’n gysylltiedig \u00e2 neo-ryddfrydiaeth.\u201d <\/p><\/blockquote>\n\n\n\n

Dyma ail-radicaleiddio yn hytrach na r\u00f4l newydd \u2013 ond o dan amgylchiadau\ngwahanol iawn i\u2019r rhai hynny sy\u2019n nodweddiadol o oes aur ddiwydiannol undebaeth.\n<\/p>\n\n\n\n

Mae\u2019r hawliad hwn yn seiliedig ar fy astudiaeth o drefnu llafur yn Israel<\/a>. Dechreuais fy ngwaith ymchwil gan dybio bod undebau llafur yn perthyn i\u2019r gorffennol ac yn dal gafael ar weithwyr trefnus, ac nad oeddent yn gallu cwrdd \u00e2 heriau econom\u00efau neo-ryddfrydol byd-eang. Eto, darganf\u00fbm yn fuan fod yr undebau nid yn unig yn cynnal eu harwyddoc\u00e2d, ond mewn rhai achosion roeddent yn ymddangos eu bod yn ganolog i ddatblygiadau eithaf radical. Byddaf yn cynnig dwy enghraifft. <\/p>\n\n\n\n

Agor gwagle gwleidyddol <\/h3>\n\n\n\n
\"\"
Gwnaeth penderfyniad cynseiliol yr Uchel Lys ddechrau fframweithiau a mecanweithiau cysylltiadau llafur ar y cyd i’r rhai nad oeddent wedi cael mynediad atynt yn flaenorol. <\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Yn 2007, roedd digwyddiad pwysig iawn ym maes undebaeth lafur Israel. Y\nflwyddyn honno, dyfarnodd yr Uchel Lys gyfraith llafur yn Israel yn berthnasol\ni Balestiniaid nad ydynt yn ddinasyddion sy\u2019n gweithio i gyflogwyr Israelaidd\nyn nhiriogaethau meddianedig Israelaidd. Mewn geiriau eraill, byddai cyfraith\nllafur Israel bellach yn ehangu y tu hwnt i ffiniau swyddogol y wladwriaeth,\ngan ddisodli cyfraith llafur Gwlad Iorddonen a oedd wedi rheoleiddio gweithwyr\no\u2019r fath yn y gorffennol a mynd y tu hwnt i\u2019r corff o bobl oedd \u00e2 dinasyddiaeth\nffurfiol o Israel.  <\/p>\n\n\n\n

Roedd penderfyniad cynseiliol yr Uchel Lys wedi\u2019i angori mewn rhesymeg\nhawliau dynol cyffredinol nad yw’n gallu caniat\u00e1u gwahaniaethu ar sail\ngenedlaethol neu ethnig. Mae’r rhesymeg hon yn rhyddfrydol ac yn haniaethol yn\ngyffredinol, ond agorodd ei ymddangosiad diriaethol fframweithiau a\nmecanweithiau cysylltiadau llafur ar y cyd i’r rhai na fu mynediad iddynt o’r\nblaen. Mae’n galluogi llafur i gymryd rhan ym myd diriaethol brwydr wleidyddol,\ni fod \u00e2 r\u00f4l mewn ffurfio cysylltiadau cyflogaeth ac felly eu gweithleoedd a’r\namodau y maent yn byw ynddynt – e.e i gael galluedd.  <\/p>\n\n\n\n

Fel rwyf wedi\u2019i\nddadlau mewn mannau eraill<\/a>, mae hyn yn dynodi bod mannau gwleidyddol yn\nagor i bobl nad ydynt yn ddinasyddion ac yn caniat\u00e1u dinasyddiaeth weithredol\nlle na chaiff dinasyddiaeth ffurfiol ei gwrthod.<\/p>\n\n\n\n

\u201cMae newid cymdeithasol yn broses araf, ond mae digwyddiadau dilynol yn awgrymu bod y dyfarniad hwn wedi cael effaith go iawn ar ddynameg cysylltiadau llafur, gydag undeb Israelaidd bellach yn trefnu Palestiniaid<\/a> yn y tiriogaethau meddianedig.\u201d <\/p><\/blockquote>\n\n\n\n

Ton o uno <\/h3>\n\n\n\n
\"\"
Gwelwyd ton o uno ar \u00f4l haf o brotestio cymdeithasol. <\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Yn ystod haf 2011, cydiwyd yn y symudiad protestio cymdeithasol gan bobl\nifanc yn Israel a gafodd eu hysbrydoli gan grwpiau fel Los Indignados ac Occupy\nWall Street. <\/p>\n\n\n\n

Magodd y brotest fomentwm yn gyflym. Amcangyfrifwyd ar ei anterth fod\ntua 500,000 o bobl wedi cymryd rhan mewn gorymdaith tebyg i garnifal drwy\nstrydoedd Tel Aviv \u2013 nifer enfawr mewn gwlad o 9 miliwn o bobl yn unig. <\/p>\n\n\n\n

Er bod deinameg ac achosion anfodlonrwydd o’r fath yn anochel yn\ngymhleth, roedd y dosbarthiadau canol yn teimlo eu bod yn cael eu gwasgu\nfwyfwy, ac roedd teimlad cyffredinol nad oedd gan Israeliaid ifanc y safonau\nbyw yr oedd eu rhieni yn eu mwynhau. <\/p>\n\n\n\n

Nid oedd hyn mewn unrhyw ffordd yn brotest a oedd yn seiliedig ar lafur.\nMewn gwirionedd, gwrthodwyd y\nprif ffederasiwn llafur (yr Histadrut) gan yr arweinwyr protest cymdeithasol\nnewydd am fod yn rhan o’r \u2018sefydliad\u2019 yr oeddent yn protestio yn ei erbyn<\/a>. Unwaith eto,\nyn debyg i fannau eraill, dyma’r \u201899%\u2019 yn erbyn y \u2018tycoons.\u2019 Food bynnag, erbyn\ndiwedd yr haf hwnnw roedd y symudiad protestio wedi mynd i\u2019r gwellt. <\/p>\n\n\n\n

Gwelwyd ton o uno<\/a> ar \u00f4l yr haf\nhwn o brotestio cymdeithasol. Yn wir, roedd cyflymder trefnu llafur wedi\ncynyddu ychydig flynyddoedd ynghynt. Er enghraifft, yn 2010, roedd yr Histadrut\nwedi sefydlu uned bwrpasol i drefnu, ond yr hyn a oedd yn gwahaniaethu llawer\no’r trefnu yn ystod ac ar \u00f4l y brotest oedd cydnabyddiaeth ymhlith cyfranogwyr\neu bod yn sianelu’r dyheadau a’r egni a ryddhawyd yn 2011 i fframweithiau\nsefydledig, cyfreithlon, wedi’u hangori mewn deddfwriaeth. <\/p>\n\n\n\n

\u201cRoedd yr \u2018hen\u2019 sefydliadau undebol yn cael eu hamau o hyd, a chychwynnwyd llawer o sefydliadau newydd er mwyn eu herio o’r tu allan neu eu newid o’r tu mewn.\u201d <\/p><\/blockquote>\n\n\n\n

Fodd bynnag, roedd cydnabyddiaeth glir y gallai dyheadau eang y mudiad cymdeithasol gymryd ffurf gadarn ac ymarferol o fewn y fframweithiau presennol hyn.\u00a0 <\/p>\n\n\n\n

(Ail-) ddarganfod<\/h3>\n\n\n\n

Diben y ddwy enghraifft hyn yw bod y fframweithiau llafur ar y cyd a’r\nsefydliadau sy’n weddill o oes flaenorol yn cael eu defnyddio ar gyfer pethau\nnewydd. Nid yn unig yn ystyr dadl Streeck yn 2006, o \u201cddarnau sy’n cael eu\ndefnyddio o hyd, fel adfeilion henebion, trwy gael eu troi’n ddibenion newydd,\nllai mawreddog\u201d \u2013 ond i\u2019r gwrthwyneb yn llwyr mewn rhai ffyrdd. <\/p>\n\n\n\n

Mae eu potensial radicalaidd yn cael ei (ail-) ddarganfod. Yn bwysicaf\noll, mae’r ffordd y mae’r gweithle wedi dod yn faes ar gyfer galwadau\ncymdeithasol ehangach, a’r ffordd y mae cysylltiadau llafur corfforedig wedi\ncael eu chwalu i alluogi pobl nad ydynt yn ddinasyddion i gymryd rhan, yn\ndangos potensial undebaeth ar gyfer cyffredinoliaeth ddiriaethol sy’n ymestyn\n(neu o leiaf yn ddechrau ymestyn) y tu hwnt i \u201cbrosiectau\ncynhwynolwyr o adnewyddu cenedlaethol\u201d yng ngeiriau Lombardozzi a Pitts<\/a>.  <\/p>\n\n\n\n

Fel y dangoswyd yn helaeth gan rai o’r ymgyrchoedd llafur yn Israel dros y pum mlynedd diwethaf (yn enwedig streic y gweithwyr cymdeithasol<\/a>, mae undebaeth yn gallu cwmpasu gweledigaeth radical o gymdeithas, ond un sydd wedi’i hangori mewn ymarfer gwleidyddol diriaethol, gan ymgysylltu \u00e2’r byd cymhleth iawn o bryderon yn y gweithle ar hyn o bryd, wrth feithrin gallu i weithredu ar y cyd a brwydro o’r gwaelod i fyny. <\/p>\n\n\n\n

\"\"
Yn eu hoes aur, honnodd nifer o symudiadau llafar fod ganddynt lais cyffredinol. <\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Mae fframweithiau unoliaethol yn gallu croesawu galluedd fel delfryd,\ngan frwydro yn erbyn gweledigaethau penderfyniaethol dyfodol a yrrir gan\ndechnoleg. Gall undebaeth weithio o fewn syniadaeth gyffredinol o hawliau ond\neto, gallant osgoi cyffredinoliaeth ffug trwy rymuso’r unigolyn ac ymdrechu am\nddinasyddiaeth gysylltiedig.<\/p>\n\n\n\n

\u201cYn eu hoes aur, honnodd nifer o symudiadau llafar fod ganddynt lais cyffredinol. Hyd yn oed wrth i ni gydnabod y bylchau amlwg yn yr hawliad hwnnw, gallwn barhau i gymeradwyo’r dyhead a’r ewyllys gwleidyddol. Gallant ddyheu am wneud hynny eto.\u201d <\/p><\/blockquote>\n\n\n\n

Nid wyf am orbwysleisio\u2019r newidiadau yng nghysylltiadau llafur Israel \u2013\ndim ond dechrau rhywbeth sydd \u00e2\u2019r un potensial yw hyn. Yn benodol, mae\nproblemau cenedlaetholdeb yn amlwg o hyd yn achos Israel, ac nid yw dyfarniad\nyr Uchel Lys yn golygu bod pawb yn derbyn hawl y Palestiniaid i gysylltiadau\nllafur ar y cyd ar sail cyfraith lafur Israel \u2013 heb s\u00f4n am gofio eu hawl i\ngymryd rhan yn ffurflywodraeth Israel. <\/p>\n\n\n\n

Ond yn yr holltau yng nghysylltiadau llafur corfforedig, a oedd unwaith\nyn cyd-ffinio \u00e2 syniadaeth unigryw cenedl, rydym yn gweld arwyddion cyntaf\nsyniadaeth radical o undod. Dylai hyn fod yn ymateb i weledigaethau\nanwleidyddol a phenderfynol cymdeithasau \u00f4l-waith mewn dyfodol \u00f4l-gyfalafol. <\/p>\n\n\n\n

Cyhoeddwyd yr erthygl\nhon yn wreiddiol ar <\/em>Futures of Work<\/em><\/a>, gyda diolch i Dr Assaf Bondy, Prifysgol Jerusalem\nHebrew am ei sylwadau ar ddrafft blaenorol.  \n<\/em><\/p>\n\n\n\n

Mae <\/strong>Dr Jonathan Preminger<\/strong><\/a> yn ddarlithydd cysylltiadau gwaith a llafur yn\nYsgol Busnes Caerdydd. Cyhoeddwyd ei lyfr, <\/strong>Labor in\nIsrael: Beyond Nationalism and Neoliberalism<\/em><\/strong><\/a> gan <\/em><\/strong>ILR Press<\/em><\/strong><\/a>, argraffiad <\/em><\/strong>Cornell University Press, yn 2018. <\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Mae undebau llafur yn cyfuno cyffredinoliaeth ddiriaethol gyda chamau gweithredu ar y cyd a galluedd unigol. Yn ein blog diweddaraf, mae Dr Jonathan Preminger yn amlinellu sut y gallwn (ail-) […]","protected":false},"author":1654,"featured_media":710,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_dont_email_post_to_subs":false,"_jetpack_newsletter_tier_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paywalled_content":false,"_jetpack_feature_clip_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","jetpack_post_was_ever_published":false},"categories":[63],"tags":[531,533,70,534,532,535,529,530,536,105,61],"class_list":["post-1078","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-cysylltiadau-cyflogaeth","tag-cyfalafiaeth","tag-futures-of-work","tag-gwaith","tag-harry-pitts","tag-incwm-sylfaenol-cyffredinol","tag-lorena-lombardozzi","tag-ol-gwaith","tag-ol-gyfalafol","tag-paul-mason","tag-prifysgol-caerdydd","tag-ysgol-busnes-caerdydd"],"jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/paOfaS-ho","meta_box":[],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/blogs.cardiff.ac.uk\/business-school\/wp-content\/uploads\/sites\/620\/2019\/02\/Trade-unions.png","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blogs.cardiff.ac.uk\/business-school\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1078","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/blogs.cardiff.ac.uk\/business-school\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blogs.cardiff.ac.uk\/business-school\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blogs.cardiff.ac.uk\/business-school\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1654"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blogs.cardiff.ac.uk\/business-school\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1078"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/blogs.cardiff.ac.uk\/business-school\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1078\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1079,"href":"https:\/\/blogs.cardiff.ac.uk\/business-school\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1078\/revisions\/1079"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blogs.cardiff.ac.uk\/business-school\/wp-json\/wp\/v2\/media\/710"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blogs.cardiff.ac.uk\/business-school\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1078"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blogs.cardiff.ac.uk\/business-school\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1078"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blogs.cardiff.ac.uk\/business-school\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1078"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}