{"id":8893,"date":"2023-03-17T11:00:14","date_gmt":"2023-03-17T11:00:14","guid":{"rendered":"https:\/\/blogs.cardiff.ac.uk\/alumni\/?p=8893"},"modified":"2023-03-17T11:00:19","modified_gmt":"2023-03-17T11:00:19","slug":"rol-y-system-imiwnedd-o-ran-dementia","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blogs.cardiff.ac.uk\/alumni\/cy\/2023\/03\/17\/rol-y-system-imiwnedd-o-ran-dementia\/","title":{"rendered":"R\u00f4l y system imiwnedd o ran dementia"},"content":{"rendered":"

Clefyd Alzheimer yw’r math mwyaf cyffredin o ddementia. Mae\u2019n effeithio ar atgofion y sawl sy\u2019n dioddef o\u2019r clefyd, eu gallu i wneud tasgau gwybyddol, mae\u2019n achosi rhithweledigaethau gan hefyd achosi i\u2019r person golli rheolaeth echddygol. Dyma’r prif achos marwolaeth ymhlith menywod a\u2019r ail brif achos marwolaeth ymhlith dynion yn y DU gyda thros 850,00 o bobl \u00e2 diagnosis o\u2019r clefyd ar hyn o bryd, ac mae’n costio tua \u00a326 biliwn y flwyddyn i’r GIG, sef un rhan o bump o’u cyllideb flynyddol. <\/strong><\/em><\/p>\n

Yn y recordiad o\u2019n Harddangosfa Ymchwil ddiweddar, mae Dr Mat Clement (PhD 2013) a Dr Wiola Zelek (PhD 2020) o\u2019r Ysgol Feddygaeth, yn trafod r\u00f4l firysau heintus, y system imiwnedd, a niwro-lid yn natblygiad Alzheimer. Maen nhw\u2019n esbonio rhagor am eu gwaith ac yn rhannu gwybodaeth ynghylch therap\u00efau newydd arloesol ar gyfer trin y clefyd.<\/p>\n

Mae ymchwil Mat yn edrych ar y cysylltiad rhwng datblygiad Alzheimer a sytomegalofirws (CMV). Mae CMV yn haint sy’n digwydd mewn 50-70% o’r boblogaeth, yn aml heb i neb sylwi oherwydd ei fod yn asymptomatig gan fwyaf. Ond canfu ei ymchwil fod presenoldeb CMV mewn cleifion Alzheimer yn niweidiol; mae’r system imiwnedd yn anfon celloedd T firaol-benodol i’r ymennydd i frwydro yn erbyn CMV, sy’n creu llid ac yn gwaethygu dirywiad gwybyddol.<\/p>\n

Penderfynodd Mat dargedu’r llid hwn gyda thriniaethau gwrth-firaol i ddinistrio’r celloedd T. Roedd y canlyniadau’n hynod gadarnhaol, gyda’r driniaeth nid yn unig yn dinistrio’r celloedd T ond yn arbed rhag dirywiad gwybyddol ac yn atgyweirio dirywiad o\u2019r math hwn hefyd.<\/p>\n

Yn yr un modd, mae ymchwil Wiola yn canolbwyntio ar r\u00f4l y system ategol yn natblygiad Alzheimer. Mae’r system ategu yn ymateb i heintiau yn y corff trwy dagio a dinistrio pathogenau. Pan gaiff ei ddadreoleiddio, mae rhan o’r system a elwir yn gymhlygyn ymosod ar bilenni (MAC) yn ymosod ar synapsau, yn achosi llid, ac yn cyfrannu at ddatblygiad Alzheimer.<\/p>\n

Datblygodd Wiola wrthgyrff i atal y MAC rhag gwneud hyn, yn ogystal \u00e2 chreu dull \u2018ymosod o\u2019r tu mewn\u2019 (neu \u201ctrojan horse\u201d) o gyflenwi cyffuriau, gan gysylltu’r gwrthgyrff \u00e2 chludwyr i sicrhau eu bod yn gallu pasio trwy’r rhwystr gwaed-ymennydd a chael mynediad at yr ymennydd mewn modd anfewnwthiol. Ar \u00f4l wythnos o driniaeth, bu i\u2019r gwrthgyrff adfer y synapsau a gweithrediad gwybyddol. Nawr, mae Wiola yn ceisio cryfhau’r gwrthgyrff hyn a chynnal treialon clinigol ar gyfer cleifion.<\/p>\n

Drwy drin a thrafod dementia ac Alzheimer’s fel clefydau sy\u2019n gysylltiedig ag imiwnedd, mae Prifysgol Caerdydd yn datblygu triniaethau unigryw ac mae hi un cam yn nes at roi stop ar y clefydau hyn.<\/p>\n

Gwyliwch ein Harddangosfa Ymchwil<\/a> i ddysgu rhagor.<\/strong><\/em><\/p>\n