{"id":3138,"date":"2018-10-29T13:54:13","date_gmt":"2018-10-29T13:54:13","guid":{"rendered":"http:\/\/blogs.cardiff.ac.uk\/alumni\/?p=3138&lang=cy"},"modified":"2018-10-31T16:02:06","modified_gmt":"2018-10-31T16:02:06","slug":"syr-harold-evans-yn-ymweld-a-dau-sgwar-canolog-4-hydref","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blogs.cardiff.ac.uk\/alumni\/cy\/2018\/10\/29\/syr-harold-evans-yn-ymweld-a-dau-sgwar-canolog-4-hydref\/","title":{"rendered":"Syr Harold Evans yn ymweld \u00e2 Dau Sgw\u00e2r Canolog (4 Hydref)"},"content":{"rendered":"

\"\"<\/a>Peth prin yw dod ar draws rhywun \u00e2 chymaint o hanes newyddiadurol \u00e2 Syr Harold Evans, sy\u2019n cynnwys torri\u2019r newyddion am y sgandal Thalidomide, yr anghydfod chwerw rhyngddo ef ac un o feistri\u2019r cyfryngau, Rupert Murdoch, a\u2019i berthynas waith \u00e2 Donald Trump.<\/p>\n

Mae\u2019n ychwanegu, am Lywydd UDA, mai \u2018nid fe yw fy hoff berson\u2019.<\/p>\n

Gyda gyrfa o 70 mlynedd, nid yw cyn bennaeth y Times<\/em> yn anghyfarwydd \u00e2 chanmoliaeth. Ac yntau\u2019n cael ei ystyried yn \u2018olygydd y golygyddion\u2019 gan s\u00ear blaenllaw, mae ei gysylltiad hir ag Ysgol Newyddiaduraeth, y Cyfryngau a Diwylliant Caerdydd yn profi\u2019n union pam.<\/p>\n

Roedd ei ddarlith, o dan y teitl \u2018Ydw i\u2019n gwneud fy hun yn glir?\u2019, ar ffurf dosbarth meistr mewn ieithyddiaeth gohebu – neu, yng ngeiriau Syr Harold, yn \u2018eloquence under siege<\/em>\u2019. Roedd yn cyfiawnhau ei bwyntiau ag enghreifftiau hanesyddol, gan adael cyngor amhrisiadwy i\u2019r myfyrwyr a oedd wedi aros ymhell ar \u00f4l yr amser gorffen o wirfodd.<\/p>\n

Roedd ei ddoethineb yn amrywio o gyngor ymarferol iawn (\u2018Ysgrifennwch yn y stad weithredol; nid oes amser gennym i wneud synnwyr o gymalau yn y stad oddefol\u2019) i gyngor penodol (\u2018Y gair olaf mewn brawddeg yw\u2019r un pwysicaf\u2019) i gyngor ideolegol (Mae eich rhyddiaith wedi\u2019i heintio gan greaduriaid echrydus. Dewch o hyd iddynt a\u2019u lladd!\u2019)<\/p>\n

Ar \u00f4l rhoi cyngor defnyddiol ar ffurf brawddegau byrion \u2013 mae mwy ar gael yn ei lyfr newydd \u2018Do I make myself clear? Why writing well matters,\u2019 <\/em>\u2013 aeth ymlaen i s\u00f4n am ei yrfa enwog mewn newyddiaduraeth.<\/em><\/p>\n

Gan s\u00f4n yn fanwl am un o straeon mwyaf ei yrfa, y sgandal Thalidomide, amlinellodd ddull o gwestiynu sydd wedi bod yn ddefnyddiol iawn iddo ers dros hanner canrif. Mae\u2019n syndod, meddai, pa mor aml roedd newyddiadurwyr yn euog o beidio ag ateb y cwestiwn mwyaf amlwg: \u201cSut ddigwyddodd hyn?\u201d<\/p>\n

Fe soniodd \u201cHarry\u201d hefyd am ei frwydr am rym yn erbyn Rupert Murdoch, a brynodd y Times<\/em> a\u2019r Sunday Times<\/em> pan oedd e\u2019n Brif Olygydd ym 1981. \u2018Roedd yn ddyn llawn egni,\u2019 barnodd Evans, \u2018sydd wedi cael effaith ddinistriol ar dri chyfandir.\u2019<\/p>\n

Erbyn hyn mae\u2019n olygydd cyfrannol i Reuters, ac yn parhau i fod yr un mor frwdfrydig dros ddyfodol y diwydiant ag erioed. Soniodd am y rheiny oedd yn protestio yn erbyn ymchwiliad \u2018Leveson 2\u2019, i safonau\u2019r wasg, gan gynghori\u2019r gynulleidfa i\u2019w \u2018cymryd \u00e2 llond tryc o halen\u2019. Pam? \u2018Dwi\u2019n nabod y rheiny sy\u2019n rhan ohono.\u2019<\/p>\n

Trodd ei feddwl yn syth tuag at fater brys sy\u2019n herio\u2019r diwydiant, sef ei sefyllfa economaidd. Yr ateb, yn ei dyb ef, yw cyfuniad o drethi mawrion ar y cyfryngau cymdeithasol a rhoddion dyngarol – a sicrhau bod gwefannau newyddion yn agored i bawb, gan fod eu cyfyngu \u00e2 ffi yn fygythiad i ryddid barn.<\/p>\n

Gan orffen ei anerchiad gyda\u2019r dorf gyfan ar eu traed i\u2019w gymeradwyo, fe dreuliodd Syr Harold weddill y noson yn siarad \u00e2\u2019r rheiny a ddaeth i wrando a dysgu. Ar Twitter, fe gyhoeddodd ei fod wedi\u2019i ‘galonogi gan [eu] holi brwd’ – a oedd wedi\u2019i ysgogi yn si\u0175r gan ei araith hynod ysbrydoledig.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Peth prin yw dod ar draws rhywun \u00e2 chymaint o hanes newyddiadurol \u00e2 Syr Harold Evans, sy\u2019n cynnwys torri\u2019r newyddion am y sgandal Thalidomide, yr anghydfod chwerw rhyngddo ef ac […]","protected":false},"author":1106,"featured_media":3135,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[166],"tags":[],"class_list":["post-3138","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-cyswllt-caerdydd"],"meta_box":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blogs.cardiff.ac.uk\/alumni\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3138","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/blogs.cardiff.ac.uk\/alumni\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blogs.cardiff.ac.uk\/alumni\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blogs.cardiff.ac.uk\/alumni\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1106"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blogs.cardiff.ac.uk\/alumni\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3138"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/blogs.cardiff.ac.uk\/alumni\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3138\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3155,"href":"https:\/\/blogs.cardiff.ac.uk\/alumni\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3138\/revisions\/3155"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blogs.cardiff.ac.uk\/alumni\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3135"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blogs.cardiff.ac.uk\/alumni\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3138"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blogs.cardiff.ac.uk\/alumni\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3138"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blogs.cardiff.ac.uk\/alumni\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3138"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}