![\"\"](\"http:\/\/blogs.cardiff.ac.uk\/alumni\/wp-content\/uploads\/sites\/323\/2018\/09\/Owain-Glyndwr-Cropped-2_small.jpg\")
<\/a><\/p>\nDiwrnod Owain Glyn D\u0175r<\/h2>\n
Roedd hi\u2019n ddiwrnod Owain Glyn D\u0175r 16 Medi, g\u0175yl answyddogol sy\u2019n cael ei dathlu bob blwyddyn gan mai ar y diwrnod hwn yn 1400 cyhoeddwyd mai efe oedd Tywysgog Cymru. Cafodd baner Owain ei chwifio y tu allan i\u2019r Senedd yng Nghaerdydd am y tro cyntaf llynedd, yn symbol o Gymru hunan-lywodraethol. Dyma\u2019r tro cyntaf mewn 600 mlynedd i\u2019r faner gael ei chwifio tu allan i senedd Gymreig. Ond pwy oedd Owain Glyn D\u0175r, sy\u2019n ail ar y restr 100 o arwyr Cymru?<\/p>\n
Ei linach<\/h2>\n
Roedd yn ddisgynnydd i dywysogion Powys ac yn hynod falch o\u2019i wreiddiau yng Nghymru. Nid oes sicrwydd ynghylch ei ddyddiad geni, mae un cofnod yn nodi iddo gael ei eni yn 1359, ac ar lawysgrif arall mae dyddiad mwy pendant, 28 Mai, 1354, ond mae s\u00f4n iddo gael ei eni yn 1349, blwyddyn y Pla Du hefyd. <\/p>\n
Ei fywyd cynnar<\/h2>\n
Ychydig o wybodaeth sydd am ei fywyd cynnar ond treuliodd beth amser yn astudio yn Ysbytai\u2019r Brawdlys yn Llundain. Roedd e\u2019n gallu siarad pedair iaith. Roedd o blaid senedd genedlaethol, eglwys Gymreig annibynnol a phrifysgol i Gymru. Byddai rhai yn dweud bod ei weledigaeth o flaen ei amser.<\/p>\n
Ei weledigaeth<\/h2>\n
Cynhaliodd Owain senedd ym Machynlleth yn 1404. Yno, fe gyflwynodd ei weledigaeth am Gymru annibynnol ac am sefydlu dwy Brifysgol yng Nghymru, un yn y De ac un yn y Gogledd. Fe ail-luniodd system gyfreithiol Cymru gyda\u2019r bwriad o ddychwelyd at gyfreithiau Hywel Dda. <\/p>\n
Er ei weledigaeth am brifysgol yng Nghymru yn y drydedd ganrif ar ddeg, cafodd Prifysgol Cymru, a oedd mewn 3 lleoliad; Caerdydd, Aberytwyth a Bangor ei sefydlu drwy Siarter Brenhinol yn 1893. Dros 500 mlynedd ers cyfnod Owain Glyn D\u0175r, mae ei frwdfrydedd dros addysg yn cael ei anrhydeddu.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Oeddech chi\u2019n gwybod mai Owain Glyn D\u0175r oedd y Cymro olaf i gael ei alw yn Dywysog Cymru?","protected":false},"author":904,"featured_media":3094,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[166,170],"tags":[],"class_list":["post-3096","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-cyswllt-caerdydd","category-news-cy"],"meta_box":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blogs.cardiff.ac.uk\/alumni\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3096","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/blogs.cardiff.ac.uk\/alumni\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blogs.cardiff.ac.uk\/alumni\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blogs.cardiff.ac.uk\/alumni\/wp-json\/wp\/v2\/users\/904"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blogs.cardiff.ac.uk\/alumni\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3096"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/blogs.cardiff.ac.uk\/alumni\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3096\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3097,"href":"https:\/\/blogs.cardiff.ac.uk\/alumni\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3096\/revisions\/3097"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blogs.cardiff.ac.uk\/alumni\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3094"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blogs.cardiff.ac.uk\/alumni\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3096"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blogs.cardiff.ac.uk\/alumni\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3096"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blogs.cardiff.ac.uk\/alumni\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3096"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}