Blog-bost wedi\u2019i ysgrifennu gan Heather Pennington, Alyson Lewis, Andy McCluskey o’r Academi Dysgu ac Addysgu.<\/p>\n
Wrth i ni ddathlu cydweithwyr sydd wedi ennill Cymrodoriaeth yn ddiweddar drwy Raglen Cymrodoriaeth Addysg Prifysgol Caerdydd, rydyn ni hefyd yn edrych ymlaen at groesawu carfannau newydd sy’n dechrau eu taith cydnabyddiaeth broffesiynol eu hunain.<\/p>\n
Er bod pob cyflwyniad Cymrodoriaeth yn adrodd stori wahanol, mae un edefyn yn rhedeg drwyddyn nhw i gyd: myfyrio meddylgar, beirniadol. Dyma’r broses sy’n helpu addysgwyr i wneud synnwyr o brofiad, cydnabod eu datblygiad a nodi ble maen nhw am dyfu nesaf. Mae myfyrio wrth wraidd Cymrodoriaeth, ond mae hefyd yn un o’r arferion mwyaf gwerthfawr y gallwn ei ddatblygu fel addysgwyr.<\/p>\n
Mae myfyrio yn cael ei gydnabod yn eang fel un o gonglfeini ymarfer addysgol a datblygiad proffesiynol.\u00a0Ac eto mae’n werth gofyn a ydyn ni weithiau’n cymryd yn ganiataol fod myfyrio\u2019n digwydd ar lefel fwy ystyrlon nag y mae mewn gwirionedd (Pennington a Lewis, 2025).\u00a0Mae myfyrio\u2019n golygu mwy na disgrifio’r hyn a ddigwyddodd neu’r hyn a aeth yn dda. Ar ei orau, mae’n arfer parhaus o chwilfrydedd sy’n gofyn nid yn unig beth rydyn ni’n ei wneud, ond pam rydyn ni’n gwneud hynny, safbwyntiau pwy sy\u2019n siapio ein penderfyniadau, a’r hyn y gallen ni ei wneud yn wahanol. Mae Morgan a Milton (2023) yn disgrifio hyn fel mabwysiadu ymchwilio fel ffordd o fod<\/em>.<\/p>\n Mae myfyrio ystyrlon yn cymryd amser – ac mae amser yn aml yn brin yng nghanol llwythi gwaith prysur a blaenoriaethau cystadleuol bywyd academaidd.\u00a0Gellir dadlau ei bod hi\u2019n hawdd stopio pan mae myfyrio\u2019n dod yn anghyfforddus, yn enwedig pan mae\u2019n ein sbarduno i gwestiynu arferion cyfarwydd neu ymddangosiadol lwyddiannus.\u00a0Ac eto, yng nghanol yr anghysur hwn mae myfyrio\u2019n fwyaf gwerthfawr. Fel y mae Sch\u00f6n (1983) yn awgrymu, mae dysgu proffesiynol yn datblygu trwy archwilio ymarfer yn feirniadol mewn cyd-destun. Mae hyn yn gofyn am fannau sy’n teimlo’n ddiogel ac yn ddewr, lle gall cydweithwyr archwilio ansicrwydd, herio rhagdybiaethau, a dysgu gydag eraill. Heb hyn, mae myfyrio mewn perygl o ddod yn ymarfer perfformiadol yn hytrach nag yn gatalydd ar gyfer newid.<\/p>\n Felly mae myfyrio ystyrlon yn ymwneud yn llai \u00e2 chynhyrchu’r cyfrif perffaith a mwy am ddatblygu arfer parhaus o ymchwilio, un sy’n parhau i siapio ein hymarfer ymhell ar \u00f4l ennill Cymrodoriaeth.<\/p>\n Nid yw myfyrio\u2019n golygu dod o hyd i’r ateb perffaith. Mae’n ymwneud \u00e2 pharhau\u2019n agored i ddysgu a chydnabod bod addysgu effeithiol bob amser yn datblygu ochr yn ochr \u00e2’n myfyrwyr, ein disgyblaethau a’n cyd-destunau addysgol.<\/p>\n Sylw ar ymarfer:\u00a0<\/strong>Mae Andy McCluskey o’r Ysgol Gwyddorau Gofal Iechyd yn rhannu sut mae ymarfer myfyriol wedi siapio ei ddatblygiad addysgol a’i daith Cymrodoriaeth ei hun. Trwy ei brofiadau, mae Andy yn archwilio sut y gall myfyrio ddod yn rhan ddilys o ymarfer bob dydd yn hytrach na dim ond gofyniad proffesiynol arall.<\/p>\n Gwyliwch fideo byr Andy yma<\/a><\/p>\n Milton, E.\u00a0<\/a>a\u00a0Morgan, A.\u00a0<\/a>2023.\u00a0Enquiry as a way of being: a practical framework to support leaders in both embracing the complexity of and creating the conditions for meaningful professional learning.<\/a>\u00a0Professional Development in Education 49 (6), tt.1072-1086. (10.1080\/19415257.2023.2251122<\/a>)<\/p>\nTri awgrym ymarferol ar gyfer myfyrio dyfnach<\/strong><\/h2>\n
\n
\nYn hytrach na gofyn \u201cA aeth y sesiwn yna’n dda?\u201d, ceisiwch ofyn \u201cBeth wnaeth fy synnu?\u201d, \u201cProfiad pwy allai fod wedi bod yn wahanol i\u2019m profiad i?\u201d neu \u201cPa ragdybiaethau a ddylanwadodd ar fy mhenderfyniadau?\u201d<\/li>\n
\nNid yw myfyrio\u2019n gofyn am lawer o ysgrifennu bob wythnos. Gall nodiadau byr, sgyrsiau gyda chydweithwyr rydych chi\u2019n ymddiried ynddynt, recordiadau sain neu ddeunyddiau addysgu gyda sylwadau i gyd helpu i ddatblygu arfer myfyriol cynaliadwy.<\/li>\n
\nDaw rhai o’n mewnwelediadau cyfoethocaf trwy ddeialog. Mae sgyrsiau mentora, arsylwadau cymheiriaid a chymunedau proffesiynol yn rhoi cyfleoedd i brofi syniadau, herio rhagdybiaethau, a gweld ein hymarfer trwy wahanol safbwyntiau.<\/li>\n<\/ol>\nCyfeiriadau<\/strong><\/h2>\n