{"id":6368,"date":"2026-05-20T12:09:14","date_gmt":"2026-05-20T11:09:14","guid":{"rendered":"https:\/\/blogs.cardiff.ac.uk\/LTAcademy\/?p=6368"},"modified":"2026-05-20T12:09:23","modified_gmt":"2026-05-20T11:09:23","slug":"defnyddio-tablau-hygyrch-mewn-dogfennau","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blogs.cardiff.ac.uk\/LTAcademy\/cy\/defnyddio-tablau-hygyrch-mewn-dogfennau\/","title":{"rendered":"Defnyddio Tablau Hygyrch mewn Dogfennau"},"content":{"rendered":"<p>Ysgrifennwyd y blog hwn gan <a href=\"https:\/\/profiles.cardiff.ac.uk\/staff\/penningtonh\">Heather Pennington<\/a> ac <a href=\"https:\/\/profiles.cardiff.ac.uk\/staff\/stewarta\">Alex Stewart<\/a> o&#8217;r Academi Dysgu ac Addysgu.<\/p>\n<p>Tablau yw&#8217;r ffordd gyflymaf o gyflwyno gwybodaeth yn aml, p&#8217;un a ydych chi&#8217;n crynhoi canfyddiadau, yn cymharu opsiynau, neu&#8217;n llunio amserlen. Ond heb ychydig o ofal, gall tablau fod yn anodd i rai defnyddwyr eu llywio, yn enwedig i gydweithwyr a myfyrwyr sy&#8217;n defnyddio rhaglenni darllen sgr\u00een neu fysellfwrdd yn unig.<\/p>\n<p>Y newyddion da? Gall ychydig o arferion syml wneud tablau&#8217;n llawer mwy hygyrch a chynhwysol. Dyma awgrymiadau ymarferol y gallwch chi ddechrau eu defnyddio ar unwaith.<\/p>\n<h2><strong>Defnyddio penawdau yn effeithiol\u00a0<\/strong><\/h2>\n<p>Mae penawdau clir yn ei gwneud hi&#8217;n llawer haws i bawb ddeall tablau. Maen nhw hefyd yn caniat\u00e1u i raglenni darllen sgr\u00een ddarllen y strwythur yn gywir.<\/p>\n<h2><strong>I wneud eich tablau&#8217;n fwy hygyrch:\u00a0<\/strong><\/h2>\n<ul>\n<li>defnyddiwch benawdau colofnau a rhesi i labelu gwybodaeth yn glir<\/li>\n<li>defnyddiwch offer fformatio pennawd sydd wedi&#8217;u cynnwys (e.e. <strong>Pennawd y Rhes<\/strong> yn Word\/Excel) yn hytrach na rhoi testun mewn print trwm \u00e2 llaw<\/li>\n<li>cadwch geiriad y pennawd yn fyr ac yn ddisgrifiadol<\/li>\n<\/ul>\n<p>Mae&#8217;r camau bach hyn yn gwneud gwahaniaeth mawr i ddefnyddwyr sy&#8217;n dibynnu ar raglenni darllen sgr\u00een i ddeall cyd-destun y data<\/p>\n<h2><strong>Osgoi celloedd wedi&#8217;u cyfuno\u00a0<\/strong><\/h2>\n<p>Er y gall celloedd wedi&#8217;u cyfuno ymddangos yn daclus yn weledol neu&#8217;n ddefnyddiol i grwpio data sy\u2019n gysylltiedig, gallan nhw effeithio&#8217;n anfwriadol ar ddefnyddioldeb a hygyrchedd tablau yn enwedig i&#8217;r rhai sy&#8217;n defnyddio technolegau cynorthwyol. Er enghraifft, gall celloedd wedi&#8217;u cyfuno:<\/p>\n<ul>\n<li>arwain rhaglenni darllen sgr\u00een i gamddehongli strwythur y tabl, gan hepgor cynnwys pwysig o bosibl neu ei ddarllen allan o drefn<\/li>\n<li>gymhlethu llywio\u2019r bysellfwrdd, yn enwedig i ddefnyddwyr sy&#8217;n dibynnu ar ddefnyddio&#8217;r allwedd Tab ar y bysellfwrdd i symud trwy gelloedd yn effeithlon ar draws tabl<\/li>\n<\/ul>\n<p>Yn lle hynny, er mwyn cefnogi eglurder a hygyrchedd, dylech chi gadw at gynllun gl\u00e2n, tebyg i grid gyda rhesi a cholofnau cyson. Os oes angen i chi grwpio gwybodaeth, ystyriwch ddefnyddio nodyn esboniadol byr uwchben neu islaw&#8217;r tabl yn lle uno celloedd<\/p>\n<h2><strong>Ychwanegu capsiynau a chyd-destun\u00a0<\/strong><\/h2>\n<p>Mae capsiwn yn helpu defnyddwyr i ddeall <em>pam<\/em> mae&#8217;r tabl yno a beth ddylen nhw ei gymryd ohono.<\/p>\n<p>Dylai capsiwn defnyddiol:<\/p>\n<ul>\n<li>grynhoi pwrpas y tabl<\/li>\n<li>esbonio sut mae&#8217;n cysylltu \u00e2&#8217;r cynnwys cyfagos<\/li>\n<\/ul>\n<h2><strong>Awgrymiadau ychwanegol ar gyfer Ymarfer Cynhwysol\u00a0\u00a0<\/strong><\/h2>\n<ul>\n<li><strong>Gwiriwch y lliw a&#8217;r cyferbyniad.<\/strong> Gwnewch yn si\u0175r bod y testun yn sefyll allan yn glir o&#8217;r cefndir er mwyn ei ddarllen yn hawdd. (Am ragor o wybodaeth am hyn gweler ein herthygl blog \u2018<a href=\"https:\/\/blogs.cardiff.ac.uk\/LTAcademy\/dont-skip-the-small-print-tips-for-accessible-fonts-and-text-sizes\/\">Peidiwch ag anghofio&#8217;r print m\u00e2n: Awgrymiadau ar ddefnyddio ffontiau a meintiau testun sy\u2019n hygyrch\u2019<\/a>)<\/li>\n<li><strong>Peidiwch \u00e2 defnyddio lliw yn unig i gyfleu ystyr.<\/strong> Cyfunwch liw gyda labeli, patrymau neu destun bob amser. (Am ragor o wybodaeth am hyn gweler ein herthygl blog \u2018<a href=\"https:\/\/blogs.cardiff.ac.uk\/LTAcademy\/not-just-pretty-colours-using-colour-and-contrast-inclusively\/\"> Nid lliwiau tlws yn unig: Defnyddio lliw a chyferbyniad yn gynhwysol\u2019<\/a>)<\/li>\n<li><strong>Profwch eich tabl.<\/strong> Defnyddiwch raglenni darllen sgr\u00een neu wirwyr hygyrchedd\u00a0 wedi\u2019u cynnwys i nodi problemau&#8217;n gynnar. \u2011 (Am ragor o wybodaeth am hyn gweler ein herthygl blog<a href=\"https:\/\/blogs.cardiff.ac.uk\/LTAcademy\/using-read-aloud-text-to-speech-to-support-accessible-and-inclusive-content\/\"> \u2018Defnyddio meddalwedd darllen yn uchel \/ testun i lais i gefnogi cynnwys hygyrch a chynhwysol\u2019<\/a>)<\/li>\n<\/ul>\n<h2><strong>Cymorth pellach\u00a0\u00a0<\/strong><\/h2>\n<p>Mae <a href=\"https:\/\/support.microsoft.com\/en-gb\/office\/video-create-accessible-tables-in-word-cb464015-59dc-46a0-ac01-6217c62210e5\">Canllaw Microsoft i Dablau Hygyrch<\/a> yn cynnig cyfarwyddiadau ymarferol, clir, cam wrth gam i wella cynllun tablau yn Word ac offer Office eraill.<\/p>\n<p>Mae dylunio tablau hygyrch yn ffordd syml o gefnogi arfer cynhwysol. Gall hyd yn oed newidiadau bach, fel ychwanegu penawdau neu ailystyried celloedd wedi&#8217;u cyfuno, wneud cynnwys yn llawer haws i bob dysgwr ei lywio<\/p>\n<h2><strong>Angen help?\u00a0<\/strong><\/h2>\n<p>Am fwy o awgrymiadau ar wella hygyrchedd, darllenwch y <a href=\"https:\/\/xerte.cardiff.ac.uk\/play_22925\">Canllaw Hygyrchedd Digidol<\/a> heddiw a rhowch hygyrchedd a chynhwysiant wrth wraidd addysgu a dysgu eleni.<\/p>\n<h2><strong>Cysylltwch \u00e2 ni<\/strong><\/h2>\n<p>Os hoffech chi gael rhagor o gymorth neu os oes gennych awgrymiadau ar gyfer pynciau blog yn y dyfodol, cysylltwch \u00e2&#8217;r Academi Dysgu ac Addysgu trwy <a href=\"mailto:LTAcademy@cardiff.ac.uk\">LTAcademy@caerdydd.ac.uk<\/a>.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Ysgrifennwyd y blog hwn gan Heather Pennington ac Alex Stewart o'r Academi Dysgu ac Addysgu. ","protected":false},"author":6921,"featured_media":6372,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_dont_email_post_to_subs":false,"_jetpack_newsletter_tier_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paywalled_content":false,"_jetpack_feature_clip_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","jetpack_publicize_message":"","jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":true,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","default_image_id":0,"font":"","enabled":false},"version":2},"jetpack_post_was_ever_published":false},"categories":[792],"tags":[],"custom_author":[1064,1071],"class_list":["post-6368","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-addysg-ddigidol","custom_author-alex-stewart","custom_author-heather-pennington"],"lang":"cy","translations":{"cy":6368,"en":6366},"jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/p4KqgK-1EI","meta_box":[],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/blogs.cardiff.ac.uk\/LTAcademy\/wp-content\/uploads\/sites\/286\/2026\/05\/Accessible-and-Inclusive-Tables-Blog-Image.png","pll_sync_post":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blogs.cardiff.ac.uk\/LTAcademy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6368","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/blogs.cardiff.ac.uk\/LTAcademy\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blogs.cardiff.ac.uk\/LTAcademy\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blogs.cardiff.ac.uk\/LTAcademy\/wp-json\/wp\/v2\/users\/6921"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blogs.cardiff.ac.uk\/LTAcademy\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=6368"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/blogs.cardiff.ac.uk\/LTAcademy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6368\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6369,"href":"https:\/\/blogs.cardiff.ac.uk\/LTAcademy\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6368\/revisions\/6369"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blogs.cardiff.ac.uk\/LTAcademy\/wp-json\/wp\/v2\/media\/6372"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blogs.cardiff.ac.uk\/LTAcademy\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=6368"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blogs.cardiff.ac.uk\/LTAcademy\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=6368"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blogs.cardiff.ac.uk\/LTAcademy\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=6368"},{"taxonomy":"custom_author","embeddable":true,"href":"https:\/\/blogs.cardiff.ac.uk\/LTAcademy\/wp-json\/wp\/v2\/custom_author?post=6368"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}