{"id":6288,"date":"2026-04-28T11:30:03","date_gmt":"2026-04-28T10:30:03","guid":{"rendered":"https:\/\/blogs.cardiff.ac.uk\/LTAcademy\/?p=6288"},"modified":"2026-04-28T11:30:27","modified_gmt":"2026-04-28T10:30:27","slug":"ystyried-lliwddallineb","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blogs.cardiff.ac.uk\/LTAcademy\/cy\/ystyried-lliwddallineb\/","title":{"rendered":"Ystyried lliwddallineb"},"content":{"rendered":"

Ysgrifennwyd y post blog hwn gan Jordan Lloyd, Dylunydd Dysgu yn nh\u00eem Addysg Ddigidol yr Academi Dysgu ac Addysgu.<\/span><\/span> <\/span><\/p>\n

Yn aml, anwybyddir lliwddallineb mewn sgyrsiau am hygyrchedd mewn addysg uwch, ac eto mae\u2019n effeithio ar gyfran sylweddol o boblogaeth y myfyrwyr. Mae tua un o bob 12 dyn ac un o bob 200 o fenywod yn profi rhyw fath o ddiffyg golwg lliw. Mae hyn yn cyfateb i 1250 o fyfyrwyr Prifysgol Caerdydd.<\/span>\u00a0<\/span><\/p>\n

Mewn amgylchedd prifysgol, lle mae cyflwyno gwybodaeth yn weledol yn chwarae rhan allweddol mewn addysgu a dysgu, gall methu ag ystyried lliwddallineb greu rhwystrau sy’n effeithio ar ddealltwriaeth, y gallu i gymryd rhan a pherfformiad academaidd.<\/span>\u00a0<\/span><\/p>\n

Nid yw lliwddallineb yn golygu gweld y byd mewn du a gwyn. Mae’r rhan fwyaf o unigolion sydd \u00e2 diffyg golwg lliw yn ei chael hi’n anodd gwahaniaethu rhwng lliwiau penodol, fel arfer coch a gwyrdd, neu las a melyn. Er y gall ymddangos fel anghyfleustra bach, gall y goblygiadau mewn amgylcheddau academaidd fod yn sylweddol. Mae sleidiau darlithoedd, siartiau, diagramau, deunyddiau labordy, mapiau, a hyd yn oed platfformau dysgu digidol yn aml yn dibynnu ar liw fel ffordd o gyfleu gwybodaeth. Pan ddefnyddir lliw heb ddylunio gofalus, gall myfyrwyr \u00e2 lliwddallineb golli manylion allweddol neu gamddehongli\u2019r cynnwys yn llwyr.<\/span>\u00a0<\/span><\/p>\n

\"\"<\/figure>\n

Mae prifysgolion yn fwyfwy ymrwymedig i gynhwysiant a phrofiadau dysgu teg. Fodd bynnag, nid yw hygyrchedd yn ymwneud \u00e2 mannau ffisegol neu dechnolegau cynorthwyol yn unig; mae hefyd yn cynnwys sut mae gwybodaeth yn cael ei chyflwyno. Mae dylunio deunyddiau dysgu gyda lliwddallineb mewn golwg yn ffordd syml ond effeithiol o gefnogi corff myfyrwyr amrywiol. Yn bwysig, mae’r addasiadau hyn o fudd i bawb, nid yn unig y rhai sydd \u00e2 diffygion golwg lliw.<\/span>\u00a0<\/span><\/p>\n

Un o\u2019r problemau mwyaf cyffredin sy\u2019n codi yw pan ddefnyddir lliw yn unig i gyfleu gwahaniaethau. Er enghraifft, gall graff sy’n gwahaniaethu categor\u00efau gan ddefnyddio llinellau coch a gwyrdd yn unig fod yn glir i rai myfyrwyr ond yn anodd gwahaniaethu i eraill. Yn yr un modd, gall amlygu cysyniadau allweddol mewn lliw heb gliwiau gweledol ychwanegol wneud gwybodaeth bwysig yn anweledig. Mae arferion dylunio da yn cynnwys paru lliw \u00e2 phatrymau, labeli, eiconau, neu ddisgrifiadau testun. Gall siart sy’n defnyddio lliw ynghyd ag arddulliau llinell unigryw fod yn hygyrch i bob gwyliwr.<\/span>\u00a0<\/span><\/p>\n

Pa gamau allwch chi eu cymryd?<\/span><\/b>\u00a0<\/span><\/h2>\n