{"id":4759,"date":"2024-03-04T08:30:21","date_gmt":"2024-03-04T08:30:21","guid":{"rendered":"https:\/\/blogs.cardiff.ac.uk\/LTAcademy\/?p=4759"},"modified":"2024-03-04T15:11:49","modified_gmt":"2024-03-04T15:11:49","slug":"dysgu-gydol-oes-deall-rol-addysg-uwch-mewn-cynaliadwyedd","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blogs.cardiff.ac.uk\/LTAcademy\/cy\/dysgu-gydol-oes-deall-rol-addysg-uwch-mewn-cynaliadwyedd\/","title":{"rendered":"Dysgu gydol oes \u2013 deall r\u00f4l addysg uwch mewn cynaliadwyedd"},"content":{"rendered":"

Mae Prifysgol Caerdydd yn dathlu Wythnos Cynaliadwyedd rhwng y 4-8 Mawrth 2024. Rydym yn falch o rannu’r blog isod gan Laura Barritt<\/a>, o’r T\u00eem Cymrodoriaethau Addysg, Yr Academi Dysgu ac Addysgu<\/a>.<\/em><\/p>\n

Mae disgyrsiau cynaliadwyedd mewn Addysg Uwch wedi\u2019u cydnabod mewn llenyddiaeth ers tro. Er hynny, yn ystod y blynyddoedd diwethaf, mae\u2019r galw wedi cynyddu i roi\u2019r syniadau hyn ar waith mewn ymarfer addysgu i gefnogi dysgwyr \u00e2 sgiliau cyflogadwyedd a dysgu gydol oes yn y dyfodol. Mae canfyddiadau Cook (2020)<\/a> yn tynnu sylw at yr angen i fyfyrwyr ddatblygu sgiliau trawsbynciol ac i gofleidio ffyrdd rhyngddisgyblaethol a thrawsddisgyblaethol o weithio a dysgu.\u00a0 Nid yw gweithio mewn seilos yn ddigon i fynd i’r afael \u00e2 materion mor gymhleth a\u2019r problemau enbyd sy’n deillio o heriau cynaliadwyedd (QAA \/ Advance HE 2021; Cook 2020<\/a>). I gefnogi\u2019r datblygiad hwn, mae angen i ni ymgysylltu \u00e2 disgyrsiau cynaliadwyedd yn ein hymarfer addysgu, i gefnogi dysgwyr a\u2019n sefydliadau gyda datblygu cynaliadwy.<\/p>\n

‘Mae Datblygu Cynaliadwy yn broses uchelgeisiol barhaus o fynd i’r afael \u00e2 phryderon cymdeithasol, amgylcheddol ac economaidd i greu byd gwell’ (QAA \/ Advance HE 2021 t8<\/a>).<\/p><\/blockquote>\n

Nodau Datblygu Cynaliadwy y Cenhedloedd Unedig<\/h2>\n

Gellir cefnogi’r cynnwys a addysgwn a’i berthynas \u00e2 datblygu cynaliadwy trwy ystyried 17 Nodau Datblygu Cynaliadwy (NDC) y Cenhedloedd Unedig <\/a>(uchod). Mae’r nodau hyn yn cynnig fframwaith; ffordd i ni feddwl a thrafod sut y gallwn gysylltu ein cynnwys \u00e2 chynaliadwyedd.<\/p>\n

Gallai hyn ddechrau’n eithaf cyffredinol wrth i ni ddechrau trafodaethau sy’n datblygu ein dealltwriaeth o beth y gallai hyn ei olygu i ni yn ein hymarfer. Yna gellir datblygu’r syniad hwn ymhellach trwy ddatblygu ymwybyddiaeth ac arferion cynaliadwyedd yn ofalus gyda myfyrwyr trwy ein sesiynau addysgu (Addysg ar gyfer Datblygu Cynaliadwy).<\/p>\n

‘Addysg ar gyfer Datblygu Cynaliadwy – y broses o greu strwythurau cwricwlwm a chynnwys pwnc-berthnasol i gefnogi a gweithredu datblygu cynaliadwy’ (QAA \/ Advance HE 2021 t8)<\/a>.<\/p><\/blockquote>\n

O ran ymgorffori hyn yn ein hymarfer addysgu, mae rhai cymwyseddau wedi’u cydnabod fel rhai o bwysigrwydd arbennig ar gyfer cynaliadwyedd. Mae UNESCO wedi datblygu’r rhain yn Gymwyseddau Cynaliadwyedd<\/em><\/a> (Advance HE \/ QAA 2021<\/a>). Mae’r galluoedd hyn yn ffyrdd y gallwn ddechrau cefnogi dysgwyr i dyfu ac esblygu o fewn byd sy’n esblygu; lle mae marchnadoedd swyddi, amgylcheddau a chymdeithas sefydlog yn dod yn atgof, yn rhith o’r gorffennol. Mae\u2019r cymwyseddau cynaliadwyedd yn cefnogi gwahanol agweddau ar ddysgwr sy\u2019n datblygu \u2013 heb ganolbwyntio\u2019n llwyr ar y dimensiwn gwybyddol, maent yn ceisio ymgysylltu\u2019n fwy holistig \u00e2\u2019r dysgwr trwy gefnogi \u2018ffyrdd o fod\u2019 (gwerthoedd, myfyrio), \u2018ffyrdd o feddwl\u2019 (gwybodaeth wybyddol) a ‘ffyrdd o wneud’ (sgiliau ymarferol).\u00a0 Mae hyn yn paratoi myfyrwyr i fod yn fwy addasadwy, adfyfyriol a hyblyg ar adegau o newid a chymhlethdod.<\/p>\n

Mae’r dull hwn hefyd yn cefnogi datblygu ymrwymiad i ddysgu gydol oes yn hytrach na dysgu ar gyfer moment, ar gyfer prawf; felly, gall y dysgwr gymryd rhan mewn dysgu dyfnach ac addasu wrth i’w brofiad newid dros amser. Mae’r newid hwn i ganolbwyntio ar y dysgwr cyfan yn dra gwahanol i ddulliau addysgu a dysgu traddodiadol blaenorol mewn addysg uwch. Mae’n gofyn i ni ystyried sut y caiff sesiynau gwahanol eu llunio i gefnogi pob un o’r galluoedd angenrheidiol. I gefnogi addysg gyda\u2019r newid hwn, mae UNESCO (UNESCO 2017<\/a>) wedi rhyddhau ystod o Ddeilliannau Dysgu<\/a> sy\u2019n cefnogi pob un o\u2019r cymwyseddau hyn yn ymarferol ar draws ystod o bynciau ac NDCau.<\/p>\n

Mae symud tuag at annog a chefnogi dysgu gydol oes holistig yn ddatblygiad sydd o fudd i bawb dan sylw \u2013 y dysgwr, yr athro, a\u2019r sefydliad. Mae\u2019n sefydlu diddordeb mewn – ac angen am – berthynas hirdymor ag addysg lefel uwch, ymhell y tu hwnt i ddiwedd gradd israddedig draddodiadol.\u00a0 Mae’n cefnogi myfyrwyr i ddod yn fwy ymwybodol o sut<\/em> maen nhw\u2019n dysgu, yn ogystal \u00e2 beth<\/em> maen nhw\u2019n ei ddysgu. Mae’n annog ymreolaeth a hunanreoleiddio, ac mae’n cefnogi myfyrwyr i wneud penderfyniadau mwy gwybodus wrth feddwl am effeithiau hirdymor yn hytrach nag atebion byrdymor. Mae’n datblygu’r dysgwr i’w alluogi i gymryd rhan mewn disgyrsiau cynaliadwyedd a hyd yn oed eu llywio; gan roi asiantaeth iddynt, yn ogystal \u00e2 chefnogi sgiliau ac arferion meddwl mwy cymhleth, lefel uchel, a fydd o fudd i’w cyflogaeth yn y dyfodol.<\/p>\n

Awgrymiadau Defnyddiol<\/h2>\n

Beth allwch chi ei wneud i ddechrau gweithio tuag at gynaliadwyedd yn eich r\u00f4l?<\/p>\n