{"id":4473,"date":"2023-07-21T10:43:49","date_gmt":"2023-07-21T10:43:49","guid":{"rendered":"https:\/\/blogs.cardiff.ac.uk\/LTAcademy\/?p=4473"},"modified":"2023-07-21T10:44:04","modified_gmt":"2023-07-21T10:44:04","slug":"dynar-cyfan-am-y-tro-neu-oes-rhagor-myfyrdodau-ar-ddiwedd-dysgu-addysgu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blogs.cardiff.ac.uk\/LTAcademy\/cy\/dynar-cyfan-am-y-tro-neu-oes-rhagor-myfyrdodau-ar-ddiwedd-dysgu-addysgu\/","title":{"rendered":"\u201cDyna’r cyfan am y tro!\u201d Neu oes rhagor? Myfyrdodau ar ddiwedd ‘Dysgu Addysgu’"},"content":{"rendered":"

Mae Michael Willett<\/a>, Uwch Ddarlithydd ac arweinydd y Rhaglen Cymrodoriaeth Gysylltiol a achredwyd gan AdvanceHE a Chynllun Datblygu Cymrodyr yn myfyrio ar ddiwedd ‘Dysgu i Addysgu’, gan ganolbwyntio ar y Rhaglen Cymrodoriaeth Gysylltiol.<\/p>\n

Gyda’r Rhaglen Cymrodoriaeth Gyswllt ymhell i mewn i’w hail flwyddyn o fod ar waith yn llawn, a gweithdy ‘Launchpad’ llwyddiannus ar fin dod yn hyfforddiant gorfodol i bob tiwtor graddedig newydd ac arddangoswr graddedig o fis Medi 2023, byddai’n hawdd anghofio pa mor bell y mae’r Brifysgol wedi dod o ran rhoi cymorth i \u00f4l-raddedigion sy’n ymwneud ag addysgu ac arddangos. Mae’n anodd credu, dair blynedd yn \u00f4l, nad oedd darpariaeth ledled y Brifysgol i roi cymorth i\u2019r rheiny a oedd ar gamau cynharaf eu gyrfaoedd academaiddi ddatblygu’r wybodaeth, y sgiliau a’r cymwyseddau i lwyddo i greu profiadau deniadol, effeithiol a chynhwysol ar gyfer eu dysgwyr.<\/p>\n

Hyd yn hyn, mae’r Rhaglen Cymrodoriaeth Gyswllt wedi cael ei chynnal 11 o weithiau, gan ddyfarnu statws Cymrodoriaeth Gyswllt yr Academi Addysg Uwch (AFHEA) i 116 o unigolion adeg ysgrifennu\u2019r blog hwn. I barhau \u00e2’r trosiad o ba mor bell rydym wedi dod, bellach mae ei thaith wedi hen ddechrau. Ond yn gynharach eleni, daeth ei bartner h\u0177n, ‘Dysgu Addysgu’, i ben ei thaith ei hun, pan gwblhaodd y garfan olaf o \u00f4l-raddedigion a gofrestrodd ar y cwrs eu portffolios a chael statws AFHEA. Roedd Dysgu Addysgu yn rhaglen arloesol mewn sawl ffordd. Wedi’i chreu yn yr Ysgol Saesneg, Cyfathrebu ac Athroniaeth yn 2008, o dan arweiniad Dr Heather Worthington, Dr Elizabeth Staddon a’r Athro Martin Coyle, hon oedd y ddarpariaeth gyntaf yn y Brifysgol \u00e2\u2019r nod benodol o roi cymorth i \u00f4l-raddedigion i ddatblygu eu sgiliau addysgu a darparu llwybr a oedd yn eu helpu i gyrraedd statws Cymrodoriaeth Gyswllt, a oedd ar y pryd yn gymharol newydd. Roedd yn cynnig cydnabyddiaeth ym mhob rhan o\u2019r sector o ymrwymiad y rheiny a oedd yn cymryd rhan i gyflawni safonau proffesiynol a datblygu eu hymarfer addysgu. Er ei bod ychydig y tu \u00f4l i gynigion tebyg ym Mhrifysgolion Bryste a Chaerwysg, roedd Dysgu Addysgu ymhell ar y blaen i lawer o ddarpariaethau eraill yn y sector. Roedd y rhaglen hefyd yn arloesol o ran ei dull asesu. Yn hytrach na gofyn am un ‘adroddiad myfyriol o ymarfer’ – sef yr hyn sy\u2019n ofynnol o ran ceisiadau uniongyrchol i’r Academi Addysg Uwch (Advance HE bellach), mabwysiadodd Dysgu Addysgu ddull portffolio. Roedd hyn wedi\u2019i ysbrydoli gan lawer o ddarpariaethau TAR, gan rannu\u2019r asesiad yn ystod o weithgareddau. Roedd y rhain yn cynnwys adroddiadau myfyriol byr, adolygiadau gan gymheiriaid, cynlluniau sesiynau a dadansoddiadau o adborth myfyrwyr. Y syniad y tu \u00f4l i hyn oedd ysgogi dull ‘ychydig ac yn aml’ o fyfyrio a fyddai\u2019n arwain at ddatblygiadau gweladwy o ran ymarfer, gan osgoi’r demtasiwn i unigolion ysgrifennu un adroddiad o\u2019u buddugoliaethau. Roedd hon yn rhaglen wedi\u2019i seilio\u2019n gadarn ar ymarfer, gan roi sylfaen i ddatblygu sgiliau a ffyrdd o weithioochr yn ochr \u00e2<\/em>datblygu gwybodaeth am gysyniadau damcaniaethol. Mae bob amser yn anodd cael y cydbwysedd hwn yn iawn mewn rhaglen fel hon (gweler y drafodaeth yn Allen, 2009; Resch, Schrittesser a Knapp, ar ddod<\/a>).<\/p>\n

Wrth i mi gymryd yr awenau ddiwedd 2014 daeth momentwm newydd. A minnau\u2019n gynfyfyriwr y rhaglen, roeddwn yn awyddus i gynnwys dysgwyr yn fwy cyflawn yng ngwaith cynllunio a hwyluso’r cwrs, ac i ddatblygu’r gymuned ddysgu ymhellach trwy ddarparu cyfleoedd mwy sylweddol i \u00f4l-raddedigion rannu rhai o’r arferion a’r dulliau addysgu diddorol \u2014 ac arloesol yn aml \u2014 yr oeddent yn eu defnyddio. I’r perwyl hwn, gan dynnu ar addysgeg megis gwaithHealey, Flint a Harrington (2014)<\/a>ar ‘fyfyrwyr-yn-bartneriaid’, rhoddais ar waith gyfres o weithgareddau dysgu newydd ym mhob un o\u2019r gweithdai, megis sesiwn fer ‘dulliau addysgu arloesol’, lle byddai\u2019r rheiny a oedd wedi cwblhau’r cwrs ac ennill eu statws AFHEA yn dychwelyd i ennyn diddordeb dysgwyr mewn arddangosiadau rhyngweithiol 5 i 10 munud o hyd o ddulliau neu weithgareddau newydd yr oeddent wedi’u datblygu. Wrth i bob blwyddyn fynd heibio, enillodd y cwrs enw da iawn am ragoriaeth a boddhad dysgwyr, a daeth \u00e2 diddordeb cynyddol gan \u00f4l-raddedigion y tu hwnt i\u2019r Ysgol Saesneg, Cyfathrebu ac Athroniaeth. Ym mis Medi 2017, o dan gyfarwyddyd Dirprwy Is-Ganghellor Coleg y Celfyddydau, Dyniaethau a Gwyddorau Cymdeithasol (AHSS) Damian Walford Davies, roedd Dysgu Addysgu ar gael i fyfyrwyr \u00f4l-raddedig ym mhob un o ddeg Ysgol yr AHSS. Roedd y seilwaith yn ei le ar gyfer darpariaeth ledled y Brifysgol, ac ym mlwyddyn academaidd 2019-20, dechreuwyd datblygu ein hystod newydd o raglenni Cymrodoriaethau.<\/p>\n

Rwy’n falch o fod wedi bod yn arweinydd rhaglen Dysgu Addysgu o 2014 tan iddi ddod i ben eleni, a bod y tasglu mawr y tu \u00f4l i ddatblygu\u2019r rhaglenni Cymrodoriaethau wedi cydnabod cryfderau’r cwrs. Mae\u2019r rhain yn cynnwys canolbwyntio\u2019n benodol ar ymarfer, asesu portffolio, a datblygu cymuned ddysgu ystyrlon sy’n meithrin rhyngweithio \u00e2 chyfoedion ac ymdeimlad gwirioneddol o berthyn. Mae’n galonogol bod y nodweddion hyn wedi cael eu trosglwyddo i ddatblygiad ei holynydd, a’u bod wedi cael eu derbyn yn gadarnhaol a\u2019u dogfennu’n dda mewn adborth gan ddysgwyr. Rwy’n edrych yn \u00f4l gyda hoffter ar y datblygiadau arloesol mae\u2019r rheiny sydd wedi cymryd rhan yn y rhaglen wedi\u2019u rhannu, ac rwyf wedi mwynhau defnyddio ac addasu llawer o’r rhain yn rhan o fy \u00a0ymarfer fy hun. Dyma rai enghreifftiau arbennig o gofiadwy:<\/p>\n