Iechyd ac Iechyd Meddwl, Iechyd meddwl oedolion

Cymorth Cyntaf i iechyd meddwl myfyrwyr

Mae hi’n Ddiwrnod Iechyd Meddwl y Byd heddiw. Mae’n ymddangos bod ei thema, sef ‘Cymorth Cyntaf Seicolegol ‘ yn arbennig o berthnasol i’r profiadau prifysgol y mae rhai pobl ifanc yn eu hwynebu.

Pan fydd myfyrwyr yn pontio i fywyd prifysgol, gall fod perygl i’w lles. Mae gwahanol ffactorau, fel pwysau’r cyfryngau cymdeithasol, ansefydlogrwydd ariannol a marchnad swyddi gystadleuol yn ychwanegu at y cyfnod parhaus o straen y mae myfyrwyr yn syrthio iddo.

Mae angen i brifysgolion ddarparu gwasanaethau cymorth priodol y gall myfyrwyr gael mynediad hawdd atynt ar adegau anodd. Mae ymchwil ar iechyd meddwl myfyrwyr yn hanfodol wrth ymchwilio i’r mater hwn a’r atebion posibl iddo.

Pryder a straen

Mae adroddiad diweddar gan y Sefydliad Polisi Addysg Uwch (HEPI) yn tynnu sylw at y problemau iechyd meddwl mawr sydd ymhlith y boblogaeth fyfyrwyr. Ar gyfartaledd, mae myfyrwyr yn llai hapus ac yn fwy pryderus na’r rhai nad ydynt yn fyfyrwyr. Gall iselder ac unigrwydd fod yn fater o bwys i rai, mae cyfraddau hunanladdiad myfyrwyr ar gynnydd, gan greu darlun gofidus o’r canlyniadau y gall straen ymhlith myfyrwyr eu cael.

Wrth edrych ar ffigurau’r defnyddwyr gwasanaethau cwnsela gallwn weld yr un duedd. Gwelwyd cynnydd amlwg yn nifer defnyddwyr gwasanaethau cwnsela prifysgol a’r gwasanaethau cymorth o dan arweiniad myfyrwyr ar draws llawer o brifysgolion yn y DU. Gwelodd ystadegau o’r gwasanaeth Cwnsela, Iechyd a Lles ym Mhrifysgol Caerdydd eleni  gynnydd o 30% yn y myfyrwyr a lenwodd ffurflen gais, neu a fynychodd sesiwn galw heibio neu weithdy.

Codi ymwybyddiaeth

Mae Poppy Brown, awdur adroddiad HEPI, yn tynnu ein sylw at un o’r ffactorau a allai ddylanwadu ar y data hyn, o bosibl. Wrth adrodd ar gyfraddau mynychder anhwylderau meddwl ymhlith myfyrwyr, mae llawer o ymchwilwyr yn methu diffinio eu dull a’u terminoleg. Gallai hyn arwain at ragdybiaethau anghywir sy’n atgyfnerthu pryder y boblogaeth yn gyffredinol. Yn bwysicach, mae’n aml yn camarwain myfyrwyr i feddwl eu bod yn dioddef o anhwylderau meddwl y maent o’r farn fod ganddynt duedd i’w datblygu.

Mae gweithio tuag at gadarnhau’r termau allweddol a ddefnyddir yn y llenyddiaeth iechyd meddwl yn hollbwysig er mwyn mynd i’r afael â lles gwael posibl myfyrwyr. Mae’r Gwasanaeth Cwnsela, Iechyd a Lles ym Mhrifysgol Caerdydd wedi cymeradwyo mudiad a enwir yn ‘Amser i Newid’ sy’n herio rhai o’r stereoteipiau afiach ac sy’n galw am newid yn y drafodaeth ar broblemau iechyd meddwl.

Mae Jo Pinder, Cwnselydd o’r Tîm Lles Myfyrwyr, yn trefnu Gweithgor Myfyrwyr Amser i Newid sy’n cynnwys myfyrwyr sydd eisiau helpu i leihau stigma drwy rannu syniadau a herio’r camsyniadau presennol yn agored.

Ymgysylltu â myfyrwyr

Gall myfyrwyr eu hunain fod o gymorth mawr i’w gilydd wrth weithio tuag at les gwell. Mae ymchwil yn awgrymu bod llai na 1% o’r myfyrwyr yn datgelu cyflwr iechyd meddwl i’w sefydliad academaidd ond y byddai 75% yn fodlon rhannu’r rheini â chyd-fyfyriwr.

Mae Tîm Lles ym Mhrifysgol Caerdydd wedi lansio rhaglen o’r enw ‘Hyrwyddwyr Lles’ sy’n hyfforddi myfyrwyr i fwrw ati i hyrwyddo iechyd a lles. Mae Hyrwyddwyr Lles yn gallu cynnig ‘Clust Cyfoed’ a chyfeirio myfyrwyr at y cymorth perthnasol y gall fod ei angen arnynt. Nod y rhaglen yw codi ymwybyddiaeth o’r Gwasanaethau Cymorth i Fyfyrwyr a chreu ymdeimlad o gymuned ymhlith myfyrwyr a fydd yn eu helpu i ymdopi’n well ag anawsterau iechyd meddwl.

Mae myfyrwyr o’r cynllun Hyrwyddwyr Lles yn cymryd rhan mewn digwyddiadau mynych a enwir yn ‘Mannau Poeth’ mewn ysgolion academaidd. Yn y digwyddiadau hyn anogir myfyrwyr i drafod eu lles â’u cefnogwyr cyfoed ac i lenwi holiadur hunanasesu lles byr i’w helpu i reoli eu hiechyd meddwl. Wedyn gall yr Hyrwyddwyr Lles gynnig rhagor o gyngor neu gyfeirio myfyrwyr at wasanaethau Cymorth i Fyfyrwyr neu wasanaethau eraill os oes angen.

Caerdydd a Chymorth Cyntaf Seicolegol

Mae’r Tîm Cwnsela, Iechyd a Lles ym Mhrifysgol Caerdydd wedi treulio blynyddoedd yn datblygu eu ‘Model Caerdydd’ a lwyddodd i chwyldroi gwasanaethau cwnsela prifysgol drwy gynnig model effeithiol ac amserol i gyflwyno gwasanaethau. Mae cyflwyno’r model hwn wedi helpu i gael gwared ar y rhestr aros ddiddiwedd am apwyntiadau cwnsela drwy gynnig therapi tymor byr sy’n canolbwyntio ar atebion.

Wrth wneud cais i weld Cwnselydd neu Ymarferydd lles, mae’r myfyrwyr yn llenwi holiadur ar-lein sy’n canolbwyntio ar atebion ac mae wedi’i gynllunio i alluogi’r myfyrwyr i ddechrau ar y broses therapiwtig yn y fan a’r lle. Mae data holiaduron electronig o 2013 yn dangos bod 26% o’r myfyrwyr sy’n gwneud cais am gymorth ac yna a wrthododd apwyntiadau wedi gwneud hynny oherwydd bod llenwi’r holiadur ar-lein wedi bod yn ddigon o gymorth iddynt. Mae ymchwil sylweddol wedi dangos y gall ysgrifennu am ein profiadau negyddol gael effaith gadarnhaol ar ein lles, sy’n rhoi’r hwb cyntaf i’r myfyrwyr wella.

Dysgu ynghylch Lles

Mae’r tîm Cwnsela, Iechyd a Lles yn cydnabod na all y cymorth y maent yn ei gynnig i fyfyrwyr fod yn gyfyngedig i wasanaethau cwnsela. Mae’r gwasanaeth hefyd yn darparu adnoddau hunangymorth ar-lein sy’n cynnwys gwybodaeth ddefnyddiol, adnoddau, fideos a dolenni i gael cymorth pellach. Maent yn cwmpasu nifer o bynciau, gan gynnwys rhai mwy sensitif y gall rhai myfyrwyr deimlo’n anghyfforddus yn eu trafod.

Ystyrir yr angen am addysg am les hefyd gan weithdai’r Rhaglen Hunanreoli ac Ymwybyddiaeth Lles y mae’r Tîm Lles yn eu rhedeg.  Cânt eu llunio i wella dealltwriaeth myfyrwyr o iechyd meddwl a lles drwy roi cyflwyniadau i grwpiau bach a thrwy annog gweithgareddau grŵp a thrafodaethau perthnasol. Mae’r pynciau y maent yn eu cwmpasu’n amrywio o reoli pryder, dod dros hiraeth neu unigrwydd, i ymarfer ymwybyddiaeth ofalgar ac ioga desg.

Mae Tsvetina Ivanova yn fyfyriwr Seicoleg yn ei thrydedd flwyddyn. Mae’n treulio ei blwyddyn ar leoliad yn y Tîm Cwnsela, Iechyd a Lles. Hi yw Cydlynydd yr Hyrwyddwyr Lles ac mae’n hwyluso gweithdai, grwpiau strategaeth a blogiau ar gyfer y Tîm Lles. Mae ganddi ddiddordeb mewn ymwybyddiaeth ofalgar ac ioga, a’u heffaith ar les. Bydd hefyd yn cymryd rhan mewn prosiect ymchwil sy’n seiliedig ar ymwybyddiaeth ofalgar eleni.

Sylwadau

No comments.

Gadael Ymateb

Ni fydd eich cyfeiriad e-bost yn cael ei gyhoeddi. Mae'r meysydd gofynnol yn cael eu marcio *